→ بازگشت به فهرست قسمت‌ها

هفت‌خان رستم ۳

فرهنگ اصیل ایران / The original culture of Iran

DADAR

⁨۳۰ آبان ۱۴۰۵⁩ · ⁨۳۷ دقیقه⁩

دوستان . . . دیده بگشا زین سپس با دیده‌ی مردم مرو (مولوی)، نیایش برای ایرانی که همان دیدار با خدای خود یا سیمرغ باشد، وارونه‌ی رکوع و سجده در مسجد است که به آن نماز خواندن می‌گویند! واژه‌ی نماز که در اصل ایرانیست، به چمای هم‌خوابگی و هم‌بستر شدن و عشق‌ورزی، همان جفت (یوغ) شدن باهم است. مفهوم نیایش، بحث نواختن نی (نای به/سیمرغ) و موسیقی زدن خدا و رخسیدن آدمیان بوده است. ما امروزه وارونه‌ی نیاکانمان، علت و معلولی به پدیده‌ها، از جمله جفت شدن نگاه می‌کنیم، درحالیکه فلسفه‌ی آنها تلنگری بوده است. دف و دست یا نی و نائی، با همدیگر یک آهنگ را می‌نوازند. به سخن دیگر خدا (نای‌ به) در من نمی‌دمد! بلکه من و خدا با هم سازنده (نی+نائی=نوا) آهنگ هستیم و با هم می‌آفرینیم. در فرهنگ ایرانی، هرکجا که نیایشگاهی می‌ساختند، در اصل جشن‌گاه بوده است، نه مانند امروز که مخلوق محکوم در عبادتگاه، دست به سینه خدمت خالق حاکم حاضر شود! در این راستا مولوی که ایران نشناسان و فرهنگ ایرانی گریزان او را مسلمان می‌دانند می‌سراید: ای مطرب جان چو دف به دست آمد/این پرده بزن که یار مست آمد/چون چهره نمود آن بت زیبا/ماه از سوی چرخ بت پرست آمد/ذرات جهان به عشق آن خورشید/رقصان ز عدم به سوی هست آمد/غمگین ز چه‌ای مگر تو را غولی/از راه ببرد و هم‌نشست آمد/این عشرت و عیش چون نماز آمد/وین دردی درد آبدست آمد، خدای ایرانی در هر جایی شکل دیگری دارد. سی و سه خدایی که در امتداد زمان، رویه‌های گوناگون آن گسترش و پیدایش می‌یابند. هنگامی که این خدا از درون ما برون آمد و لایه‌های تابعیت را شکست، نه تنها راه خود را در بی‌راهه‌ها می‌یابیم و از میان آنها یکی را برمی‌گزینیم، بلکه توانایی و دانایی ساختن راه تازه‌ای را با اخو و خرد خود پیدا می‌کنیم. زال زر به رستم می‌گوید که تو در پیمودن هفت‌خان تنهایی، تو از وجود خودت تا به امروز چیزی را در خود دیده‌ای که دیگران در تو دید‌ه‌اند و ستوده و نکوهید‌ه‌اند و پرورانده و بزرگ یا خشک و خار ساخته‌اند، تو از خودت نیستی! و این دیگران هستند که آنچه را می‌خواستند در تو گسترانیده‌اند. تو زین پس سنجنده و میزان و داور خود هستی. بن‌مایه‌ی داستان هفت‌خان در همین تنهایی است. بدون به‌به و چه‌چه و آفرین یا نفرین تماشاگران. نخش بازی کردن در انظار مردم یا هم‌گروهان، از خود بزرگ بودن و زیبا بودن و نیک بودن و پاکی و راستی را در تو از بین می‌برد. هنر برای تو، فضیلت و برتری‌ جویی و سبقت گرفتن از دیگران در تماشاخانه اجتماع نیست! چنین ارزش اخلاقی و تقوایی، ایجاد رشک در میان مردم می‌کند و دلیل کینه‌ورزی‌ها و کینه‌توزی‌ها می‌شود. یونانیان اگون را که برگرفته از اگی و اژی باشد، و ادیان سامی غضب و خشم را مقدس ساختند! درحالیکه فرهنگ سیمرغی ایران (نه فرهنگ مسخ شده‌ی زرتشتی)، نه رشک و نه خشم را مقدس می‌داند. در هفت‌خان رستم، خبری از رقابت و مسابقه نیست، تا دیگری و دیگران بخواهند داوری کنند و حق از خود بودن را از آدمی بگیرند و با امر و نهی کردن به خود حق بدهند

جامعه و فرهنگپیشنهاد خودکار۰موسیقیپیشنهاد خودکار۰
شنیدن در اپل پادکست ↗