شعر فارسی | بیداری یا خواب خرد نقاد-بخش اول

Mehdi Shafa

⁨۷ مهر ۱۴۰۵⁩ · ⁨۱ ساعت و ۵۴ دقیقه⁩

*آیا شعر و ادبیات فارسی به رشد خردورزی کمک کرده‌اند یا به تقویت تقدیرگرایی؟ آیا شعر فارسی د‌وره هایی از شکوفایی و انحطاط رو از سر گذرانده؟* در بخش اول این سری گفتگوها از پادکست هشیوار، با حضوری جمعی از پژوهشگران و صاحب‌نظران برجسته، به نقد و ارزیابی نقش شعر و ادبیات کلاسیک فارسی در شکل‌گیری خرد نقاد، آزادی اندیشه، سنجش باورها و نقد قدرت می‌پردازیم. ادبیات فارسی به‌عنوان مهم‌ترین رکن هویت فرهنگی ایرانیان، همواره نقشی ژرف بر شیوه اندیشیدن و جهان‌بینی ما داشته است. اما آیا این میراث ارزشمند بیشتر مشوق پرسشگری و خردورزی بوده یا در دوره‌هایی به تثبیت ابهام‌گرایی، عرفان مروج صغارت فکری و پذیرش بی‌چون‌وانچرای سنت انجامیده است؟ *میهمانان برنامه:* * *دکتر کیارش آرامش* – پزشک، متخصص اخلاق پزشکی، پژوهشگر فلسفه و اخلاق زیستی * *دکتر محمد رضا توکلی صابری* – پژوهشگر، نویسنده، مترجم و ترویج‌کننده علم * *دکتر مریم جعفری آذرمانی* – شاعر، پژوهشگر ادبیات فارسی (دارای دکترای زبان و ادبیات فارسی، متخصص تحلیل گفتمان و شعر مشروطه) * *میزبان:* دکتر مهدی شفا (زیست شناس سلولی و‌مولکولی، پژوهشگر حوزه سلول و‌ ژن درمانی) در این گفتگو درباره تحولات تاریخی شعر فارسی از سبک خراسانی و عهد سامانیان تا عصر تصوف و دوران انحطاط بحث می‌شود. همچنین رویکردهای نقادانه متفکرانی همچون احمد کسروی به حافظ، نسبت میان تفکر علمی و تخیل شاعرانه، و مرز میان مسئولیت اجتماعی شاعر و کارکرد هنری شعر مورد تحلیل قرار می‌گیرد. #ادبیات_فارسی #خردورزی #تفکر_نقاد #حافظ #مولوی *کتاب‌های مورد اشاره در گفتگو (به همراه نام انگلیسی و ترجمه فارسی):* * *تهافت‌الفلاسفه* (The Incoherence of the Philosophers / تهافت الفلاسفة) – اثر ابوحامد غزالی * *شاهنامه* (Shahnameh: The Persian Book of Kings / شاهنامه فردوسی) – اثر ابوالقاسم فردوسی * *تاریخ بیهقی* (Tarikh-i Bayhaqi: Bayhaqi's History / تاریخ بیهقی) – اثر ابوالفضل بیهقی * *گلستان و بوستان* (Golestan: The Rose Garden & Bustan: The Orchard / گلستان و بوستان) – اثر سعدی شیرازی * *مثنوی معنوی* (Masnavi-ye Ma'navi: Spiritual Couplets / مثنوی معنوی) – اثر مولانا جلال‌الدین رومی * *اخلاق ناصری* (Akhlaq-i Nasiri: The Nasirean Ethics / اخلاق ناصری) – اثر خواجه نصیرالدین طوسی * *قرارداد اجتماعی* (Du contrat social / The Social Contract / قرارداد اجتماعی) – اثر ژان-ژاک روسو * *خدای‌نامه* (Khwaday-Namag: Book of Kings / خدای‌نامه) – متن تاریخی و داستانی ایران باستان *زمان‌بندی گفتگو (Timestamps):* 00:00:00 | پیش‌درآمد: شعر فارسی؛ بستر خردورزی یا انحطاط؟ 00:01:23 | مقدمه میزبان: طرح مسئله خرد نقاد در ادبیات 00:04:04 | معرفی مهمانان: دکتر کیارش آرامش & دکتر توکلی صابری 00:06:09 | معرفی مهمان: دکتر جعفری آذرمانی & سوابق پژوهشی 00:07:56 | طرح پرسش اول: تاثیر شعر کلاسیک بر جهان‌بینی 00:10:05 | جایگاه یگانه شعر: محور اصلی میراث فرهنگی ایران 00:12:19 | روشنفکران مشروطه & نقد آسیب‌شناسانه کسروی به حافظ 00:16:08 | ضرورت خرد نقاد: تفکیک دوره‌های مختلف تاریخ ادبیات 00:18:03 | سه‌گانه دوره‌های ادبی: از سبک خراسانی تا انحطاط 00:21:33 | بازتاب شرایط اجتماعی-سیاسی در ادبیات فارسی 00:23:47 | خردگرایی کلاسیک: شاهنامه فردوسی & دیوان ناصرخسرو 00:26:21 | تحول ادبی پس از مغول: سیطره عرفان & عالم خیال 00:29:03 | نقد دیدگاه کسروی: مغالطه در سنجش منطقی شعر 00:31:20 | شعر به مثابه سرگرمی: عدم انتظار الگوی زیستی 00:34:04 | شعر مشروطه & سنجش مسوولیت اجتماعی شاعران 00:39:04 | جمع‌بندی: تقابل شهود عرفانی با خردورزی نقادانه 00:41:06 | مفهوم «خرد شعری»: آموزش اخلاق در آثار کلاسیک 00:44:00 | تحلیل روش‌شناختی: سنجش رابطه علی شعر و انحطاط 00:46:34 | خوانش امروزی از حافظ: نقد قدرت & اتوریته مذهبی 00:50:07 | عقل‌گرایی خراسانی: خرد شاهنامه‌ای & استدلال‌ورزی رودکی 00:53:55 | نقد تفکر صوفیانه: غزالی، مولانا & نفی علت‌ورزی 00:57:25 | چیستی «رندی حافظ»: نقد اتوریته & چراغ خرد اگر به مباحث فکری، فلسفی، نقد فرهنگی و ترویج تفکر نقادانه علاقه‌مند هستید، با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار» و فعال‌کردن زنگوله، همراه ما در گفتگوهای بعدی باشید. نظرات و دیدگاه‌های ارزشمند خود را نیز در بخش دیدگاه‌ها با ما به اشتراک بگذارید. — — — — — *🎙️ پادکست هشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show

آموزشپیشنهاد خودکار۰علمپیشنهاد خودکار۰

شنیدن در اپل پادکست ↗