Houshivar Podcast پادکست هشیوار
Mehdi Shafa
Life Sciences، Science، Education
۱۳۱ قسمت
شنیدن در اپل پادکست ↗تازهترین قسمتها
شعر فارسی | بیداری یا خواب خرد نقاد-بخش اول
۷ مهر ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۵۴ دقیقه
*آیا شعر و ادبیات فارسی به رشد خردورزی کمک کردهاند یا به تقویت تقدیرگرایی؟ آیا شعر فارسی دوره هایی از شکوفایی و انحطاط رو از سر گذرانده؟* در بخش اول این سری گفتگوها از پادکست هشیوار، با حضوری جمعی از پژوهشگران و صاحبنظران برجسته، به نقد و ارزیابی نقش شعر و ادبیات کلاسیک فارسی در شکلگیری خرد نقاد، آزادی اندیشه، سنجش باورها و نقد قدرت میپردازیم. ادبیات فارسی بهعنوان مهمترین رکن هویت فرهنگی ایرانیان، همواره نقشی ژرف بر شیوه اندیشیدن و جهانبینی ما داشته است. اما آیا این میراث ارزشمند بیشتر مشوق پرسشگری و خردورزی بوده یا در دورههایی به تثبیت ابهامگرایی، عرفان مروج صغارت فکری و پذیرش بیچونوانچرای سنت انجامیده است؟ *میهمانان برنامه:* * *دکتر کیارش آرامش* – پزشک، متخصص اخلاق پزشکی، پژوهشگر فلسفه و اخلاق زیستی * *دکتر محمد رضا توکلی صابری* – پژوهشگر، نویسنده، مترجم و ترویجکننده علم * *دکتر مریم جعفری آذرمانی* – شاعر، پژوهشگر ادبیات فارسی (دارای دکترای زبان و ادبیات فارسی، متخصص تحلیل گفتمان و شعر مشروطه) * *میزبان:* دکتر مهدی شفا (زیست شناس سلولی ومولکولی، پژوهشگر حوزه سلول و ژن درمانی) در این گفتگو درباره تحولات تاریخی شعر فارسی از سبک خراسانی و عهد سامانیان تا عصر تصوف و دوران انحطاط بحث میشود. همچنین رویکردهای نقادانه متفکرانی همچون احمد کسروی به حافظ، نسبت میان تفکر علمی و تخیل شاعرانه، و مرز میان مسئولیت اجتماعی شاعر و کارکرد هنری شعر مورد تحلیل قرار میگیرد. #ادبیات_فارسی #خردورزی #تفکر_نقاد #حافظ #مولوی *کتابهای مورد اشاره در گفتگو (به همراه نام انگلیسی و ترجمه فارسی):* * *تهافتالفلاسفه* (The Incoherence of the Philosophers / تهافت الفلاسفة) – اثر ابوحامد غزالی * *شاهنامه* (Shahnameh: The Persian Book of Kings / شاهنامه فردوسی) – اثر ابوالقاسم فردوسی * *تاریخ بیهقی* (Tarikh-i Bayhaqi: Bayhaqi's History / تاریخ بیهقی) – اثر ابوالفضل بیهقی * *گلستان و بوستان* (Golestan: The Rose Garden & Bustan: The Orchard / گلستان و بوستان) – اثر سعدی شیرازی * *مثنوی معنوی* (Masnavi-ye Ma'navi: Spiritual Couplets / مثنوی معنوی) – اثر مولانا جلالالدین رومی * *اخلاق ناصری* (Akhlaq-i Nasiri: The Nasirean Ethics / اخلاق ناصری) – اثر خواجه نصیرالدین طوسی * *قرارداد اجتماعی* (Du contrat social / The Social Contract / قرارداد اجتماعی) – اثر ژان-ژاک روسو * *خداینامه* (Khwaday-Namag: Book of Kings / خداینامه) – متن تاریخی و داستانی ایران باستان *زمانبندی گفتگو (Timestamps):* 00:00:00 | پیشدرآمد: شعر فارسی؛ بستر خردورزی یا انحطاط؟ 00:01:23 | مقدمه میزبان: طرح مسئله خرد نقاد در ادبیات 00:04:04 | معرفی مهمانان: دکتر کیارش آرامش & دکتر توکلی صابری 00:06:09 | معرفی مهمان: دکتر جعفری آذرمانی & سوابق پژوهشی 00:07:56 | طرح پرسش اول: تاثیر شعر کلاسیک بر جهانبینی 00:10:05 | جایگاه یگانه شعر: محور اصلی میراث فرهنگی ایران 00:12:19 | روشنفکران مشروطه & نقد آسیبشناسانه کسروی به حافظ 00:16:08 | ضرورت خرد نقاد: تفکیک دورههای مختلف تاریخ ادبیات 00:18:03 | سهگانه دورههای ادبی: از سبک خراسانی تا انحطاط 00:21:33 | بازتاب شرایط اجتماعی-سیاسی در ادبیات فارسی 00:23:47 | خردگرایی کلاسیک: شاهنامه فردوسی & دیوان ناصرخسرو 00:26:21 | تحول ادبی پس از مغول: سیطره عرفان & عالم خیال 00:29:03 | نقد دیدگاه کسروی: مغالطه در سنجش منطقی شعر 00:31:20 | شعر به مثابه سرگرمی: عدم انتظار الگوی زیستی 00:34:04 | شعر مشروطه & سنجش مسوولیت اجتماعی شاعران 00:39:04 | جمعبندی: تقابل شهود عرفانی با خردورزی نقادانه 00:41:06 | مفهوم «خرد شعری»: آموزش اخلاق در آثار کلاسیک 00:44:00 | تحلیل روششناختی: سنجش رابطه علی شعر و انحطاط 00:46:34 | خوانش امروزی از حافظ: نقد قدرت & اتوریته مذهبی 00:50:07 | عقلگرایی خراسانی: خرد شاهنامهای & استدلالورزی رودکی 00:53:55 | نقد تفکر صوفیانه: غزالی، مولانا & نفی علتورزی 00:57:25 | چیستی «رندی حافظ»: نقد اتوریته & چراغ خرد اگر به مباحث فکری، فلسفی، نقد فرهنگی و ترویج تفکر نقادانه علاقهمند هستید، با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار» و فعالکردن زنگوله، همراه ما در گفتگوهای بعدی باشید. نظرات و دیدگاههای ارزشمند خود را نیز در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید. — — — — — *🎙️ پادکست هشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدقسمتی که به دنبالش بودید
هوش مصنوعی، آگاهی و چالشهای اخلاقی| با دکتر حسین دباغ
۵ مهر ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۳۷ دقیقه
📌 هوش مصنوعی، آگاهی و چالشهای اخلاقی | گفتگو با دکتر حسین دباغ در این قسمت از پادکست هشیوار، به بررسی بنیادیترین پرسشهای فلسفی، اخلاقی و وجودی (اگزیستانسیال) پیرامون رشد شتابان هوش مصنوعی پرداختهایم. با گسترش یادگیری ماشین (Machine Learning)، مدلهای بزرگ زبانی (LLM) و چشمانداز دستیابی به هوش مصنوعی عمومی (AGI) و ابرهوش (Superintelligence)، مرز میان هوش انسانی و مصنوعی کمرنگتر از همیشه شده است. آیا هوش مصنوعی صرفاً ابزاری پیشرفته برای حل مسئله است یا روزی به آگاهی پدیداری، ادراک رنج و خودآگاهی دست خواهد یافت؟ 👤 درباره مهمان برنامه: دکتر حسین دباغ؛ استادیار فلسفه اخلاق و اخلاق کاربردی در دانشگاه نورثایسترن (شعبه لندن)، مدرس و توییتر (Tutor) فلسفه در دانشگاه آکسفورد، و پژوهشگر حوزههای نورواخلاق (Neuroethics) و اخلاق فناوری. #هوش_مصنوعی #اخلاق_هوش_مصنوعی #فلسفه_اخلاق #آگاهی_مصنوعی #پادکست_هوشیار 💡 در این گفتگو موضوعات زیر به تفصیل بررسی شدهاند: • مفهوم هوش مصنوعی جدید و تفکیک سیستمهای قاعدهمند از یادگیری ماشین (Machine Learning) • مسئله ناعدالتی معرفتی، تعصب دادهها (Data Bias) و محدودیت دسترسی به دادههای بزرگ • تمایز هوش (Intelligence) و آگاهی (Consciousness) از دیدگاه فلسفه ذهن • بررسی امکان دستیابی سیستمهای سیلیکونی به آگاهی پدیداری (Phenomenal Consciousness) • مخاطرات اگزیستانسیال ابرهوش (Superintelligence) و تحلیل اذهان غیرانسانی • اقتصاد سیاسی هوش مصنوعی، نقش شرکتهای خصوصی بزرگ فناوری و مسئله رضایت مشتری 📚 کتابهای اشارهشده در این گفتگو: ۱. Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies — نوشته Nick Bostrom (ترجمه فارسی: «ابرهوش: مسیرها، خطرات، راهبردها») ۲. Animal Liberation — نوشته Peter Singer (ترجمه فارسی: «آزادی حیوانات») ⏱️ زمانبندی بخشهای گفتگو (Timestamps): * *00:00:00 - آنونس: چالشهای اخلاقی هوش مصنوعی* * *00:00:56 - مقدمه: هوش عمومی & سؤالات اخلاقی* * *00:02:48 - معرفی مهمان: کارنامه آکادمیک دکتر حسین دباغ* * *00:04:07 - مسیر علمی: فلسفه اخلاق & اخلاق فناوری* * *00:07:20 - تعریف هوش مصنوعی: الگوریتمها & ماشینلرنینگ* * *00:10:34 - استدلال استقراعی & ناعدالتی معرفتی دادهها* * *00:16:25 - مقایسه بنیادی: هوش بیولوژیک & هوش سیلیکونی* * *00:19:12 - فلسفه ذهن: آگاهی دسترسیپذیر & آگاهی پدیداری* * *00:24:48 - حالات ذهنی & مسئله قصدیت در هوش مصنوعی* * *00:26:00 - سیر تحول: هوش عمومی تا سوپراینتلیجنس* * *00:31:32 - آزمایش فکری بوستروم: مسئله گیره کاغذ* * *00:32:00 - مسئله اذهان دیگر: امکانآزمایی آگاهی مصنوعی* * *00:35:43 - اقتصاد سیاسی فناوری & خشنودسازی کاربر* * *00:40:00 - شأن اخلاقی هوش مصنوعی: آزمایش فکری رومبا* * *00:43:00 - تحول نسلی: تعامل روانشناختی انسان & ربات* --- 🎙️ پادکست هشیوار فضایی است برای خردورزی، اندیشه انتقادی و کاوش در عمیقترین پرسشهای فلسفی، علمی و انسانی. اگر اینگونه گفتگوهای ژرف و اندیشهمحور با اساتید و صاحبنظران برجسته برای شما ارزشمند است، با سابسکرایب کردن کانال و به اشتراکگذاری این ویدیو، ما را در مسیر توسعه آگاهی و تفکر انتقادی همراهی کنید. — — — — — *🎙️ پادکست هشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدنبض علم ۲:از ترس از فرگشت تا اثر فقر بر مغز
۲۸ شهریور ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۳۳ دقیقه
در دومین قسمت از ویژهبرنامه «نبض علم» در پادکست هشیوار، به سراغ داغترین مرزهای دانش تجربی، کیهانشناسی، علوم اعصاب و فناوریهای تحولآفرین رفتهایم؛ سفری فکری از بازتعریف مبانی معرفتشناختی علم تا افقهای پیدایش نخستین سیاهچالهها در سپیدهدم کیهان. *میزبان و کارشناسان برنامه:* * میزبان: دکتر مهدی شفا (پژوهشگر زیستشناسی و میزبان پادکست هشیوار) * میهمان و کارشناس همکار: فرهاد ارکانی (پژوهشگر، مروج علم و برنامهساز حوزه تفکر نقادانه و ترویج علم) *محورهای کلیدی این گفتگو:* ۱. *فلسفه علم و نقد علمستیزی:* تبیین ماهیت واقعی «نظریه علمی» (Scientific Theory)، مرز تمایز تئوری با فکت (Fact)، بررسی شاخصهای اعتبار نظریهها نظیر پیشبینیپذیری و ابطالپذیری و پاسخ به سفسطه «این فقط یک تئوری است». ۲. *جهش هوش مصنوعی در ریاضیات و زیستپزشکی:* بررسی دستاوردهای نوین مدلهای پیشرفته در اثبات مسائل پیچیده ریاضی، حل مسئله انفجار ترکیبیاتی و مفهوم «شهود الگوریتمی» در مقایسه با آزمایش فکری اتاق چینی. همچنین بررسی مقاله جریانساز نشریه ساینس در خصوص طراحی باکتریوفاژهای مهندسیشده با مدلهای زبانی ژنوم برای نبرد با باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک. ۳. *علوم اعصاب، فقر و بازآرایی مغز:* کالبدشکافی پژوهش بنیادین ABCD روی بیش از دههزار کودک؛ بررسی مفهوم نوروپلاستیستی (انعطافپذیری عصبی)، پدیده هرس سیناپسی در سالهای بنیادین رشد، و اثرات مخرب استرس مزمن ناشی از فقر بر ساختار هیپوکامپ و قشر پیشپیشانی مغز. ۴. *تحولات پزشکی انکولوژی و ایمونولوژی:* تأیید داروی هدفمند مهار پروتئین RAS برای مهار سرطان پانکراس و تفاوت واکسنهای درمانی (تراپیوتیک) با واکسنهای سنتی، در کنار ورود نخستین واکسنهای mRNA آنفلوانزا به عرصه بالینی. ۵. *اکتشافات کیهانشناسی تلسکوپ جیمز وب:* تحلیل کشف حیرتانگیز شبهستارههای سیاهچالهای (Quasi-stars) در کیهان آغازین، رکوردشکنی ناپیوستگی بالمر و بازنگری در نحوه زایش کهکشانها، به همراه بررسی ابعاد مأموریت تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن در سنجش ماده و انرژی تاریک. #نبض_علم #پادکست_هشیوار #هوش_مصنوعی #علوم_اعصاب #جیمز_وب *کتابهای معرفی و ارجاعشده در این قسمت:* * کتاب *Scarcity: Why Having Too Little Means So Much* نوشته سندهیل مولایناتان و الدار شفیر (ترجمهشده به زبان فارسی تحت عنوان «فقر احمق میکند» / «کمیابی») * کتاب *Our Cosmic Habitat* نوشته مارتین ریس (ترجمهشده و شناختهشده در فارسی با عنوان «زیستگاه کیهانی ما») -------------------------------------------------- *زمانبندی بخشهای گفتگو (Timestamps):* 00:00 - گزیدهای از مباحث چالشبرانگیز این قسمت 01:34 - آغاز برنامه و معرفی بخش دوم «نبض علم» با حضور فرهاد ارکانی 03:49 - بازتعریف نظریه علمی؛ چرا علمستیزی باورمحور شکل میگیرد؟ 06:42 - ارکان نظریه علمی معتبر و ماجرای پیشبینی شگفتانگیز داروین 10:44 - تفاوت فکت و تئوری؛ نقد دیدگاههای توطئهباور و تقلیلگرایانه 12:08 - رتبهبندی ۵ نظریه بنیادین علم مدرن و جایگاه قطعیت در ریاضیات 14:14 - نبوغ ریاضی رامانوجان و گرهخوردن آن به فیزیک سیاهچالهها 17:15 - مرز میان قانون علمی و نظریه علمی 20:00 - هوش مصنوعی مولد در قلمرو علوم پایه؛ حل قضایای پیچیده ریاضی 22:00 - کارگر آجرشمار یا معمار خودآگاه؟ هوش مصنوعی و مسئله اتاق چینی سرل 27:13 - انفجار ترکیبیاتی، فضای جستجو و درک مفهوم شهود در مغز و AI 35:00 - مهندسی باکتریوفاژها با مدلهای زبانی ژنوم؛ خلق بیولوژیک با هوش مصنوعی 37:53 - سازوکار تکتیراندازهای طبیعی؛ مهار بحران جهانی مقاومت آنتیبیوتیکی 43:40 - مطالعه ۱۰ هزار کودک در ساینس؛ اثرات پایگاه اقتصادی-اجتماعی (SES) بر مغز 50:05 - نوروپلاستیستی، هرس سیناپسی و تقابل بستر ژنتیکی با محیط رشد 56:09 - فقر احمق میکند: استرس مزمن، ترشح کورتیزول و تحلیل پهنای باند ذهن 59:43 - نقش اختلال در نورونزایی (نوروژنز) هیپوکامپ در افسردگی اساسی 01:02:45 - پیشرفت تاریخی در مهار سرطان پانکراس با داروی هدفگیرنده RAS 01:05:20 - جهش از شیمیدرمانی به نبرد اطلاعاتی؛ واکسنهای درمانی سرطان و نسل نو mRNA 01:14:17 - رصد شگفتانگیز جیمز وب؛ راز شبهستارههای سیاهچالهای در سپیدهدم کیهان 01:21:15 - رکوردشکنی شکست بالمر و دگرگونی فرضیه پیدایش سیاهچالههای ابرپرجرم 01:23:45 - پرتاب تاریخی تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن برای رمزگشایی از انرژی تاریک 01:27:45 - سخن پایانی؛ ستایش شگفتی، پرسشگری و تداوم تفکر نقادانه -------------------------------------------------- اگر به بررسی موشکافانه یافتههای جهان دانش، تقاطع فلسفه با علم مدرن و ترویج نگاه خردورزانه و مستدل به هستی علاقهمندید، با مشترکشدن (Subscribe) در کانال پادکست هشیوار و فعالکردن زنگوله، به جمع این گفتگوی اندیشهورزانه بپیوندید و با ثبت نظرات خود، به غنای این تبادل فکری بیفزایید. — — — — — 📚کانال تلگرام خوانش کتاب «آقای فرهاد ارکانی» https://t.me/homosapiensfa پادکست بنفش: https://castbox.fm/vh/7308198 *🎙️ پادکست هشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدآیا جهانی که میبینیم واقعیت داره؟! | با دکتر موسی اکرمی
۲۰ شهریور ۱۴۰۵ · ۲ ساعت و ۶ دقیقه
*آیا علم واقعیت را کشف میکند یا فقط آن را توصیف میکند؟ | گفتگو با دکتر موسی اکرمی* در این قسمت از برنامه *هشیوار*، به سراغ یکی از هیجانانگیزترین مرزهای اندیشه بشری رفتهایم؛ جایی که *علم و فلسفه* به یکدیگر پیوند میخورند. با پیشرفتهای خیرهکننده در فیزیک کوانتوم، کیهانشناسی، زیستشناسی فرگشتی و علوم اعصاب، پرسشهای بنیادینتری درباره چیستی واقعیت، ماهیت قوانین طبیعت و توانایی ذهن انسان در درک کیهان مطرح شده است. آیا نظریههای علمی واقعیات جهان را به ما نشان میدهند یا تنها مدلهایی کارآمد برای پیشبینی پدیدهها هستند؟ *مهمان این گفتگو:* *جناب آقای دکتر موسی اکرمی* - فیلسوف علم، نویسنده، مترجم و پژوهشگر برجسته - استاد تمام دانشگاه - دارای سابقه سالها تدریس و پژوهش تخصصی در حوزه فلسفه علم، فلسفه فیزیک، کیهانشناسی، فضا و زمان، واقعگرایی علمی و بررسی نسبت میان علم و فلسفه در این گفتگوی عمیق و کاربردی، مباحثی کلیدی همچون وظیفه اصلی فیلسوف علم، نقد دیدگاه *ساینتیسم (علمگرایی افراطی)*، معرفی پنج دستگاه باور مدعی شناخت (علم، فلسفه، دین، عرفان و اسطوره) و ابعاد پنجگانه ارزیابی شناختی مورد بررسی قرار میگیرد. همچنین به تحلیل مفهوم متافیزیک عام و خاص از دیدگاه ارسطو و ابنسینا، نقد ابزارانگاری و دفاع سرسختانه از *واقعگرایی علمی (Scientific Realism)* با تکیه بر شواهد شگفتانگیز تجربی مانند کشف بوزون هیگز، پیشبینیهای مکانیک کوانتوم و مسیر پرواز فضاپیمای وویجر ۲ پرداخته میشود. #فلسفه_علم #متافیزیک #واقع_گرایی_علمی #علم_و_فلسفه #فیزیک_کوانتوم *کتابهای مطرحشده در این گفتگو:* ۱. *Metaphysics* (متافیزیک / مابعدالطبیعه) - اثر ارسطو (Aristotle) ۲. *Holistic Transcendent Humanism* (انسانگرایی ترافرازنده کلنگر) - اثر دکتر موسی اکرمی ۳. *Reflections on Philosophy and Science Studies* (تأملاتی در فلسفه و علمشناسی) - اثر دکتر موسی اکرمی *زمانبندی بخشهای مختلف گفتگو:* * 00:00:00 | پیشدرآمد: معجزه علم & واقعیت جهان * 00:00:52 | مقدمه: مرزهای اندیشه علم و فلسفه * 00:03:17 | احیای مابعدالطبیعه & نقد سنت هیومی * 00:05:02 | پیشفرضهای علم: وظیفه فیلسوف علم * 00:07:03 | پنج دستگاه باور مدعی شناخت * 00:11:35 | ابعاد پنجگانه فلسفه علم: هستیشناسی تا ارزششناسی * 00:15:05 | همکاری فیلسوف و دانشمند: مهبانگ تا پلانک * 00:19:43 | ارزیابی کارآمدی: دین، عرفان و اسطوره * 00:21:05 | کثرتگرایی شناختی & ترافرازندگی انسان * 00:28:12 | چیستی متافیزیک: ارسطو تا فلسفه معاصر * 00:36:02 | متافیزیک خاص: خدا، کیهان و روح * 00:38:20 | واقعگرایی علمی: دفاع از موجودات مشاهدهناپذیر ______________________________________________________________ اگر به کاوش در عمیقترین پرسشهای فلسفی، تحلیلهای بنیادین علمی و مرزهای آگاهی علاقهمند هستید، با *سابسکرایب کردن کانال هشیوار* و فعالسازی زنگوله، به جمع اندیشهورزان و هممسیران این گفتگوهای فاخر بپیوندید. حضور و دیدگاههای ارزشمند شما در بخش نظرات، به ارتقای کیفی این مسیر فکری کمک خواهد کرد. — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدخدا، روح، جن, بختک و زندگی بعد از مرگ | پاسخ به سوالات با دکتر کیمیایی-اسدی
۱۱ شهریور ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۵۴ دقیقه
آیا آگاهی صرفاً محصول فعالیت مغز است یا چیزی فراتر از آن وجود دارد؟ آیا روح واقعیتی مستقل از بدن و مغز دارد و میتواند پس از مرگ به حیات خود ادامه دهد؟ از منظر علمی جن و بختک چیست؟ در این گفتگوی زنده، با دکتر تقی کیمیاییاسدی، متخصص مغز و اعصاب، از منظر علوم اعصاب، فلسفه و دین به بررسی ماهیت آگاهی، رابطه ذهن و مغز، تجربههای نزدیک به مرگ و امکان بقای آگاهی پس از مرگ خواهیم پرداخت. مهمان: دکتر تقی کیمیاییاسدی میزبان: دکتر مهدی شفا | پادکست هشیوار پاسخ به پرسشهای شما. Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدچرا فقیر شدیم؟ | «حاکمیت حقوق» در برابر دولت همهچیزفروش — با دکتر مرتضی کاظمی
۱۰ شهریور ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۵۳ دقیقه
در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی مهدی شفا، به سراغ یک تحلیل ریشهای و آسیبشناسانه در ساختار اقتصادی ایران و نظریههای توسعه رفتهایم؛ تقابل میان «حاکمیت حقوق» و مداخلات همهجانبه حکمرانی اقتصادی. # توسعه، فقر و حاکمیت حقوق در برابر «دولت همهچیزفروش» محور اصلی این گفتگو، بررسی ریشههای فقر و ثروت در جوامع، بازتعریف علم اقتصاد به عنوان علم شناخت انگیزههای انسانی، و نقد تفکر مرکانتیلیستی و «افسانه ثروت نفتی» است. در این مسیر، مفهوم «حاکمیت حقوق» (Rule of Rights) به عنوان جایگزین دسیپلینهای کلاسیک بررسی میشود تا نشان داده شود چرا بدون ضمانت حقوق بنیادی (مالکیت، حیات و انتخاب آزادانه)، هرگونه اصلاح اقتصادی به بنبست خواهد رسید. ما در این گفتگوی چالشبرانگیز، مفاهیم محوری و حساسی مانند «دولت همهچیزفروش»، سرکوب انگیزههای اقتصادی، نقد توزیع مجدد ثروت از طریق مالیاتهای اجباری، و چرایی شکست نظامهای قیمتگذاری دستوری را به بحث میگذاریم و وضعیت توسعه در ایران را با الگوی موفق کشورهایی نظیر کرهجنوبی مقایسه میکنیم. #اقتصاد #توسعه #حکمرانی #حاکمیت_حقوق #پادکست_هشیوار این بحث جذاب، سفری تحلیلی است از فلسفه اخلاق و اصل آدام اسمیت تا کالبدشکافی بوروکراسی عریضوطویل وزارتخانهها و چالشهای قیمتگذاری در صنایع ایران که در نهایت درک ما را از نحوه شکلگیری رفاه عمومی دگرگون خواهد کرد. *معرفی مهمان این گفتگو:* - دکتر مرتضی کاظمی: اقتصاددان، پژوهشگر حوزه توسعه و سیاستگذاری اقتصادی، دانشآموخته دانشگاه اصفهان و UPM مالزی، مشاور سرمایهگذاری و مدرس دانشگاه. *موضوعات و مفاهیم مورد بحث در گفتگو:* - مفهوم «حاکمیت حقوق» (Rule of Rights) در برابر حاکمیت قانونِ بدون حق - سه حق بنیادی: حق مالکیت (Property Rights)، حق حیات (Right to Life) و حق انتخاب (Right to Choice) - کالبدشکافی ساختار «دولت همهچیزفروش» و تبعات مداخله در نرخ ارز و انرژی - نقد ایدئولوژی مرکانتیلیستی (Mercantilism) و افسانه ثروت نفتیa - نظریه انگیزهها و پیوند منفعت شخصی با خیر عمومی (اصل آدام اسمیت) ⏳ زمانبندی بخشهای مختلف گفتگو: 00:00:00 مقدمه و معرفی موضوع برنامه 00:05:18 چرا برخی کشورها ثروتمند و برخی فقیر میشوند؟ 00:07:27 تعریف دقیق «فقر» و «رفاه» از منظر علم اقتصاد 00:11:04 نقش «انگیزه» در تولید و عرضه کالا و خدمات 00:14:16 معرفی حقوق سهگانه بنیادی (حق مالکیت، حق حیات و حق انتخاب) 00:17:30 پیوند منفعت شخصی و خیر عمومی (اصل آدام اسمیت) 00:20:49 وضعیت حقوق بنیادی و آسیبشناسی حکمرانی در ایران 00:26:29 مفهوم «حاکمیت حقوق» در برابر «حاکمیت قانون» و پیوستگی آزادیها 00:32:35 افسانه ثروت نفتی و نقد تفکر مرکانتیلیستی (تجربه کرهجنوبی) 00:40:43 کالبدشکافی ساختار «دولت همهچیزفروش» در ایران 00:44:06 چرا اصلاحات اقتصادی در ساختار کنونی به بنبست رسیده است؟ 00:53:26 دولت چقدر باید کوچک باشد؟ (وظایف و حدود مداخله دولت) 01:00:59 نقد فلسفه مالیاتگیری و ایدئولوژی توزیع مجدد ثروت 01:11:54 روایت مداخلات دستوری و قیمتگذاری (مثال واقعی صنعت لبنیات) 01:17:38 ساختار عریض و طویل وزارتخانهها و ضرورت انحلال نهادهای مداخلهگر 01:28:02 رابطه درآمد نفتی، مالیات و مسئله پاسخگویی و نمایندگی حکومت 01:42:15 دورنما و آینده اقتصاد ایران و شرط خروج از بحران 01:48:05 جمعبندی و سخن پایانی به جامعه فکری هشیوار بپیوندید: پادکست هشیوار بستری برای گفتگوهای عمیق، چندرشتهای و به دور از شعارزدگی است که تلاش میکند مرزهای علم، فلسفه و علوم شناختی را برای مخاطب جدی باز کند. اگر به تفکر نقادانه و کشف حقایق علاقهمندید، با سابسکرایب کردن کانال و روشن کردن زنگوله، از برنامههای بعدی ما حمایت کنید. حضور و نظرات شما در بخش کامنتها، سرمایهٔ اصلی این مسیر فکری است. — — — — — 🎙 پادکست هوشیوار 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست:https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: / mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام:https://t.me/Houshivarpodcast 🧠 پادکست پلکان خرد 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست:https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: / theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام:https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدجهان واقعی یا ساختار ذهنی؟ | دکتر هادی صمدی:چیستی قوانین طبیعت
۲۹ مرداد ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۲۷ دقیقه
در این اپیزود از پادکست هوشیار، به یکی از بنیادیترین و جذابترین پرسشهای فلسفه علم و فیزیک پرداختهایم: آیا جهان دارای نظمی عینی و مستقل از ذهن ماست؟ چرا ریاضیات تا این حد در توصیف جهان موفق است؟ و آیا قوانین طبیعت واقعیتهای مستقل هستی هستند یا توصیفهای ذهن ما از الگوها و انتظامهای مشاهدهشده؟ مهمان این گفتگو: *دکتر هادی صمدی* - فیلسوف علم و استادیار گروه فلسفه علم دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم و تحقیقات) - پژوهشگر و صاحبنظر در حوزه معرفتشناسی تکاملی، فلسفه زیستشناسی و شناخت بدنمند در این گفتگوی عمیق، با گذر از تاریخ تفکر فلسفی از افلاطون، ارسطو، دکارت و کانت به مرزهای دانش امروز، زیستشناسی تکاملی، نظریه پیچیدگی و نقش ریاضیات در فهم حیات میرسیم. دکتر هادی صمدی با رویکرد «معرفتشناسی تکاملی» و نگاه «شناخت بدنمند» (Embodied Cognition)، خاستگاه ریاضیات، مسئله کشف یا اختراع بودن آن، و مواجهه انسان با انتظامهای جهان را تبیین میکنند. #فلسفه_علم #معرفت_شناسی_تکاملی #ریاضیات #فیزیک #دکتر_هادی_صمدی کتابها و مقالات اشارهشده در این گفتگو: - کتاب *Where Mathematics Comes From* (ترجمه: ریاضیات از کجا میآید) نوشته جورج لیکاف و رافائل نونیز - مقاله *The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences* (ترجمه: کارایی نامعقول ریاضیات در علوم طبیعی) نوشته یوجین ویگنر 📌| زمانبندی | عنوان چپتر | | :---: | :--- | | `00:00:00` | **پیشدرآمد: آیا واقعیت بازنمایی ذهن ماست؟** | | `00:01:06` | **مقدمه: از افلاطون تا معرفتشناسی تکاملی** | | `00:04:05` | **برهمکنش ارگانیسم و محیط: نقد دوگانهانگاری** | | `00:06:57` | **شناخت بدنمند & دانش مهارتی برابر گزارهای** | | `00:08:51` | **مسئله ویگنر: معجزه و رازوارگی ریاضیات** | | `00:12:04` | **ریشههای تکاملی ریاضیات: از شامپانزهها تا استعارهها** | | `00:15:23` | **تکامل همزمان ریاضی و فیزیک: نگاه درزمانی** | | `00:20:24` | **جبر و اختیار: فرضیههای متافیزیکی نومن** | | `00:25:56` | **نظم مزوکاسموس & سازگاری مغز با جهان** | | `00:29:05` | **قوانین طبیعت: آیا قوانین مستقل از انساناند؟** | | `00:31:16` | **تکامل فرهنگی قوانین: از ابنهیثم تا گالیله** | | `00:35:26` | **آرمانسازی در علم & شرط ستریس پاریبوس** | | `00:41:09` | **هستیشناسی قوانین: جهانهای پوپر & رئالیسم فرضی** | | `00:46:37` | **افسانهزدایی از ویگنر: سوگیری بازماندگی در ریاضیات** | --- اگر به کاوش در عمیقترین پرسشهای فلسفی، علمی و آگاهیبخش علاقه دارید و میخواهید همراه با اندیشمندان و پژوهشگران برجسته در مرزهای دانش و تفکر گام بردارید، لطفاً کانال «پادکست هوشیار» را سابسکرایب کنید و با فعالکردن زنگوله، از اپیزودهای بعدی مطلع شوید. اندیشهها و نظرات ارزشمند خود را نیز در بخش کامنتها با ما به اشتراک بگذارید. — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدرضا پهلوی، فره مندی یا ثبات؟ | گفتگو با شروین وکیلی، سجادفتاحی، جواد حسینزاده
۲۵ مرداد ۱۴۰۵ · ۲ ساعت و ۱۳ دقیقه
در این اپیزود از گفتگوهای پادکست هشیورا درباره آینده ایران، به بررسی ابعاد گوناگون نظام حکمرانی، چالشهای دوران گذار، توزیع قدرت، مهار استبداد و راهحلهای بومی متناسب با جغرافیا، تاریخ و فرهنگ ایران میپردازیم. پرسش بنیادی این نشست این است که «چگونه باید حکومت کرد تا قدرت پاسخگو، محدود و قابل برکناری باشد؟» *👥 مهمانان این گفتگو و سمتهای علمی/اجرایی:* - دکتر شروین وکیلی — جامعهشناس، ایرانپژوه، نظریهپرداز سیستمهای پیچیده و مدرس دانشگاه - دکتر سجاد فتاحی — جامعهشناس سیاسی، پژوهشگر حوزه حکمرانی و توسعه، و نویسنده در زمینه گذار سیاسی - دکتر جواد حسینزاده — باستانشناس، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ تمدن و ساختارهای قدرت 🎙 میزبان: دکتر مهدی شفا #آینده_ایران #ایرانشهر #دوران_گذار #تحلیل_سیاسی #علوم_اجتماعی 📚 کتابها و آثار مطرحشده در گفتگو (English & Persian Titles): 1. Understanding Early Civilizations — ترجمهشده با عنوان: «فهم تمدنهای آغازین» (اثر بروس تریگر) 2. Al-Madina al-Fadila (The Virtuous City) — «آراء أهل المدينة الفاضلة / مدینه فاضله» (اثر ابونصر فارابی) 3. Iranshahr Politics & Persian Self — «سیاست ایرانشهری» و یادداشت «سیمای پارسی» (اثر دکتر شروین وکیلی) 4. Pre-Future (Vol. 2) — «پیش از آینده (جلد دوم)» (اثر دکتر سجاد فتاحی) ⏱ زمانبندی بخشهای گفتگو: 00:00 | پیشنمایش و هایلایت گفتگو (Teaser) 00:55 | مقدمه مجری و طرح مسئله آینده سیاسی و حکمرانی در ایران 03:06 | خوشآمدگویی و معرفی مهمانان برنامه 05:49 | جمعبندی مجری از دیدگاههای سه مهمان در جلسه قبل 09:03 | دکتر شروین وکیلی: تبیین مفهوم فرهمندی و ۳۰ صفت «منِ پارسی» 16:03 | دکتر سجاد فتاحی: نقد انتخاب عمومی فرد فرهمند و جایگاه رضا پهلوی در دوره گذار 28:57 | دکتر شروین وکیلی: توضیحات تکمیلی درباره ارزیابی کنشگران و ویژگیهای دوران گذار 37:20 | دکتر جواد حسینزاده: نگاه باستانشناختی به مسئله جانشینی و اولویت ثبات بر الگوی ایدهآل 46:16 | دکتر سجاد فتاحی: خطر خلاء قدرت و ضرورت پاسخ شفاف نخبگان به پرسش «رضا پهلوی نه، پس چه کسی؟» *موضوعات کلیدی مورد بحث:* - خوانش مفهوم شاهنشاهی و فرهمندی در مقابل سلطنت موروثی و استبداد - بررسی ساختارهای اقتصادی، فناوری و جغرافیایی موثر بر شکلگیری حکومتها - ارزیابی اولویت ثبات، امنیت و مهار آشوب در دورههای حساس تاریخی - تحلیل نقش مردم و انتخاب طبیعی گفتمانهای خردورزانه و ملی - بستر جامعهشناختی نسل جدید (دهههای هشتاد و نود) در تحولات آتی ✨ اگر به گفتگوهای عمیق، تحلیلهای ریشهای تاریخی-جامعهشناختی و خردورزی درباره فرهنگ و آیندهی ایران باور دارید، با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار» و فعالسازی زنگوله، همراه این مسیر آگاهیبخش باشید. نظرات و دیدگاههای تحلیلی خود را نیز در بخش کامنتها با ما به اشتراک بگذارید. — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدچرا میجنگیم؟ تحلیل باستانشناختی وتکاملی جنگ و صلح درتاریخ | گفتگو با دکتر جواد حسینزاده-بخش دوم
۲۴ مرداد ۱۴۰۵ · ۵۳ دقیقه
چرا انسانها گاهی علیه یکدیگر دست به ویرانی و کشتار میزنند؟ آیا جنگ یک غریزه ناگزیر و بخشی از سیمکشی مغز ماست، یا پدیدهای نوظهور است که همراه با تمدن شکل گرفته؟ در این اپیزود از پادکست هشیوار، به میزبانی مهدی شفا، میزبان گفتگوهای میانرشتهای، همراه با مهمان ارجمند برنامه *دکتر حسینزاده* (باستانشناس، پژوهشگر و استاد دانشگاه) به تاریکترین سویههای رفتاری بشر سفر کردهایم. # چرا انسان میجنگد؟ ریشههای تکاملی، تاریخی و باستانشناختی خشونت سازمانیافته ما در این گفتگوی تفصیلی، با عینک #باستان_شناسی مدرن و ابزارهای #روانشناسی_تکاملی به کالبدشکافی مفهوم نزاع پرداختهایم تا تفاوت بنیادی خشونت بینفردی را با #جنگ سازمانیافته مشخص کنیم. شواهد مادی نشان میدهند که با وقوع انقلاب کشاورزی، انباشت ثروت و پیدایش مفهوم مالکیت، فرآیند #فرگشت فرهنگی بشر وارد فاز جدیدی شد. در این مسیر، مفاهیمی چون «حد غریبگی» و عدد طلایی دانبار بررسی میشوند تا مشخص شود چگونه جوامع اولیه برای مهار تنشهای درونی به ناچار به نهادهای قدرت پناه بردند. این بررسی میانرشتهای در بستر #علوم_شناختی فاش میکند که ساختارهای ایدئولوژیک و مذهبی چگونه مرزهای سختی میان «ما» و «آنها» ترسیم میکنند. ## کتابهای معرفیشده و مورد ارجاع در این گفتگو: ۱. کتاب Leviathan (لویاتان) اثر توماس هابز (Thomas Hobbes) ۲. کتاب The Descent of Man (تبار انسان) اثر چارلز داروین (Charles Darwin) ۳. کتاب Demonic Males: Apes and the Origins of Human Violence (نرهای شیطانی: میمونها و ریشههای خشونت انسان) اثر ریچارد رنگام (Richard Wrangham) ۴. کتاب Culture of Honor: The Psychology of Violence in the South (فرهنگ آبرو: روانشناسی خشونت در جنوب) اثر ریچارد نیسبت و دوو کوهن (Richard Nisbett & Dov Cohen) ۵. کتاب Behave: The Biology of Humans at Our Best and Worst (رفتار: زیستشناسی انسان در بهترین و بدترین حالتها) اثر رابرت ساپولسکی (Robert Sapolsky) ۶. کتاب The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined (فرشتگان بهتر ذات ما: چرا خشونت کاهش یافته است) اثر استیون پینکر (Steven Pinker) ## ⏳ زمانبندی بخشهای مختلف گفتگو: 00:00 مروری بر گفتگوی انجام شده (پارادوکس اکسیتوسین و مفهوم غریبه) 01:07 مقدمه میزبان و آغاز گفتگو با دکتر حسینزاده 02:43 انقلاب کشاورزی و نهادینه شدن سیستماتیک جنگ 10:05 ریشههای فرگشتی خشونت گروهی در شامپانزهها و دلفینها 12:16 حد غریبگی و عدد طلایی دانبار (مرز ۱۵۰ نفر) 15:03 پیدایش لویاتان، خانسالاری و ضرورت حاکمیت 20:45 ظهور نخستین شهرهای باستانی خاورمیانه (اوروک و شوش) 23:38 روانشناسی تکاملی و روی تاریک هورمون اکسیتوسین 27:49 منطق اقتصادی جنگ و تبیین فرهنگ آبرو 35:13 تفاوتهای جنسیتی و تکامل فرگشتی خشونت مردانه 41:40 جایگاه حقوقی و اجتماعی زنان در جوامع پیشا کشاورزی 44:25 مکانیسم تستوسترون و آزمایش بابونهای ساپولسکی 46:13 تبیین علمی استیون پینکر و مسئولیت آکادمیک دانشگاه 49:10 جمعبندی و پایان گفتگو اگر شما نیز به کاوش در تلاقی مفاهیم علمی، فلسفی و اجتماعی علاقهمندید و به دنبال محتوایی مبتنی بر شواهد، استدلالهای منطقی و دور از شعارزدگی هستید، دعوت میکنیم با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار»، گام به گام در این مسیر تفکر نقادانه و یادگیری عمیق همراه ما باشید. فعال کردن زنگوله، شما را از گفتگوهای آینده با نخبگان و صاحبنظران حوزههای مختلف باخبر خواهد ساخت. — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدآیا روح وجود دارد و بعد از مرگ انسان باقی می ماند؟ | با دکتر کیمیایی-اسدی
۲۰ مرداد ۱۴۰۵ · ۲ ساعت و ۱۰ دقیقه
آیا آگاهی صرفاً محصول فعالیت مغز است، یا چیزی فراتر از مغز وجود دارد؟ آیا «روح» میتواند واقعیتی مستقل از بدن و مغز داشته باشد و پس از مرگ به حیات خود ادامه دهد؟ تجربههای نزدیک به مرگ چه چیزی درباره این پرسش به ما میگویند، و علوم اعصاب تا امروز چه شواهدی درباره رابطه مغز، ذهن و آگاهی در اختیار ما گذاشته است؟ در این گفتوگوی زنده با دکتر تقی کیمیاییاسدی، پزشک و متخصص مغز و اعصاب، این پرسشها را از منظر علوم اعصاب، فلسفه و دین بررسی خواهیم کرد؛ از وابستگی آگاهی به فعالیت مغز تا مفهوم روح، تجربههای نزدیک به مرگ و ادعای بقای آگاهی پس از مرگ. مهمان: دکتر تقی کیمیاییاسدی میزبان: دکتر مهدی شفا | پادکست هشیوار Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدنبض علم ۱: از انقلاب هوش مصنوعی و مهندسی ژنتیک تا رازهای فرگشت
۲۰ مرداد ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۲۱ دقیقه
*نخستین قسمت از سری برنامههای «نبض علم» (Science Pulse)* در جهان امروز که روزانه صدها مقاله و خبر علمی در معتبرترین مجلات و ژورنالهای پژوهشی دنیا منتشر میشود، تشخیص یافتههای واقعاً تحولآفرین از بزرگنماییهای رسانهای چالش بزرگی است. برنامه «نبض علم» (Science Pulse) در پادکست هوشیار با همین هدف شکل گرفته است تا مهمترین اخبار و کشفیات علمی ماه از منابع معتبری چون Nature، Science، Cell، Scientific American و New Scientist را به زبانی ساده، دقیق و مبتنی بر شواهد تحلیل و بررسی کند. *میزبانان و گفتگوکنندگان: دکتر مهدی شفا (زیست شناس سلولی ومولکولی، پژوهشگر حوزه سلول و ژن درمانی) فرهاد ارکانی (نویسنده، پژوهشگر مستقل و سازنده پادکست علمی-فلسفی بنفش و خوانش کتاب برای انسان خردمند) در این گفتگو مهمترین موضوعات علمی اخیر از جمله دستاوردهای #هوش_مصنوعی در پژوهشها، تحولات #پزشکی و ژنتیک، مرزهای #فرگشت انسان، کشفیات تازه در #نجوم و مسئله سه جسم، و آخرین یافتهها درباره منشأ حیات در #کیهان به تفصيل نقد و بررسی شدهاند. *کتابهای معرفی و بررسیشده در این گفتگو:* در طول برنامه به چند اثر شاخص علمی و فلسفی جهان اشاره شد که اسم انگلیسی و ترجمه فارسی آنها به شرح زیر است: 1. *Nexus: A Brief History of Information Networks from the Stone Age to AI* نوشته یووال نوآ هراری | ترجمه فارسی: «نکسوس: تاریخ مختصری از شبکههای اطلاعاتی از عصر سنگ تا هوش مصنوعی» 2. *Why We Die: The New Science of Aging and the Quest for Immortality* نوشته ونکی راماکریشنان | ترجمه فارسی: «چرا میمیریم: علم جدید پیری و تلاش برای جاودانگی» 3. *Lifespan: Why We Age—and Why We Don't Have To* نوشته دیوید سینکلر | ترجمه فارسی: «طول عمر: چرا پیر میشویم و چرا مجبور نیستیم» 4. *Astrophysics for People in a Hurry* نوشته نیل دگراس تایسون | ترجمه فارسی: «اخترفیزیک برای افراد بیقرار» (یا اخترفیزیک برای انسانهای شتابزده) 5. *The Three-Body Problem* نوشته سلیو شین (لیو سیشین) | ترجمه فارسی: «مسئله سه جسم» *زمانبندی موضوعات گفتگو (Timestamps):* 00:00:00 مقدمه و معرفی: سری جدید برنامههای «نبض علم» 00:03:34 هوش مصنوعی در پژوهش: دستیار هوشمند و انقلاب در فرضیهسازی 00:11:48 کشف آنتیبیوتیکهای جدید: شتابدهی هوش مصنوعی و حل بحران مقاومت دارویی 00:17:48 تحول در سرطاندرمانی: فناوری سلولهای CAR-T و هدفگیری تومورهای جامد 00:23:00 صنعت داروسازی و چالشها: نقد تئوریهای توطئه و مافیای دارو 00:28:39 داروهای چندمنظوره GLP-1: کاهش خطر آلزایمر و پیشگیری از سرطان 00:38:06 ویرایش دقیق ژنوم: تکنولوژی Base Editing و درمان بیماریهای ژنتیکی 00:44:05 فرگشت و دیانای باستانی: آمیزشهای مکرر انسان هوشمند و نئاندرتالها 00:50:43 ردپای ژنتیکی هومو ارکتوس: بازنگری در درخت فرگشتی انسان 00:53:18 شیمی منشاء حیات: نقش فسفاتها و کشف قندهای کیهانی 00:56:44 زیستشناسی مصنوعی: ساخت اولین سلول مصنوعی با قابلیت تکثیر 00:58:06 فیزیک و اخترشناختی: کشف منظومه سهتایی و مسئله سه جسم 01:09:44 ترویج و همگانیسازی علم: گفتگو با نیل دگراس تایسون و جایزه پرایز 01:15:50 جمعبندی و سخن پایانی: تشویق کنجکاوی و تفکر شواهدمحور ─────────────────────────── اگر به درک عمیقتر جهان هستی، تفکر انتقادی، شناخت مرزهای آگاهی و آگاهی از تازهترین یافتههای علمی جهان علاقهمند هستید، عضویت در این کانال گامی در مسیر کنجکاوی خردورزانه خواهد بود. با سابسکرایب کردن کانال و فعالسازی زنگوله، در این گفتگوی جهانی علم همراه ما باشید. — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدچرا میجنگیم؟ تحلیل باستانشناختی وتکاملی جنگ و صلح درتاریخ | گفتگو با دکتر جواد حسینزاده-بخش اول
۱۸ مرداد ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۱۴ دقیقه
آیا انسان ذاتاً فرشته است یا هیولا؟ چرا با وجود تمام پیشرفتهای اخلاقی و فرهنگی، هنوز سایه شوم خشونت و جنگ بر سر جوامع بشری سنگینی میکند؟ آیا خشونت یک انحراف اخلاقی است یا یک سازوکار زیستیِ برنامهریزیشده که در طول میلیونها سال انتخاب طبیعی به بقای نیاکان ما کمک کرده است؟ در بخش اول این سری گفتگوها از پادکست هشیوار، به میزبانی مهدی شفا، با *دکتر جواد حسینزاده* (باستانشناس، پژوهشگر و مترجم) به کاوش در ریشههای فرگشتی و باستانشناختی خشونت، جنگ و صلح میپردازیم. ما با تحلیل شواهد دیرینانسانشناسی، نقد دیدگاههای سنت گرایانه و فلسفی درباره سرشت بشر، و بررسی مفهوم #فرگشت به این پرسش پاسخ میدهیم که چگونه رفتارهای پرخاشگرانه و در عین حال ظرفیتهای بینظیر همبستگی در مغز انسان شکل گرفتهاند. دادههای #باستان_شناسی از محوطههای باستانی مانند جبل صحابه و ناتاروک، نظریه «انسان نجیب پیشاکشاورزی» روسو را به چالش میکشند و نشان میدهند که خشونت گروهی پیشینهای بس دراز دارد. همچنین از منظر #انسان_شناسی و #روانشناسی_فرگشتی به بررسی دوریختی جنسی، قبیلهگرایی و چگونگی مهار خشونت با ظهور دولتهای متمرکز پرداختهایم. در نهایت با نگاهی به آثار اندیشمندانی چون #استیون_پینکر نشان میدهیم که شناخت علل زیستی و محیطی خشونت، چگونه میتواند ما را به آیندهای مسالمتآمیزتر امیدوار سازد. 👤 *میهمان برنامه:* * *دکتر جواد حسینزاده*: باستانشناس، پژوهشگر پیش از تاریخ، استاد دانشگاه و مترجم آثار تخصصی حوزه باستانشناسی و تکامل فرهنگ. 📚 *کتابها و منابع اشارهشده در گفتگو:* 1. *War Before Civilization* - Lawrence H. Keeley * ترجمه فارسی: *جنگ پیش از تمدن* اثر لارنس کلی 2. *The Origin of War / Societies Without War* - Raymond C. Kelly * ترجمه فارسی: *خاستگاه جنگ / جوامع بدون جنگ* اثر ریموند کلی 3. *The World Until Yesterday* - Jared Diamond * ترجمه فارسی: *جهان تا همین دیروز* اثر جرد دایموند 4. *Societies Before History: The Origins of Human Social Life* - Tim Ingold / Roy M. MacLeod * ترجمه فارسی: *جامعه در پیش از تاریخ: خاستگاه فرهنگ انسان* - ترجمه دکتر جواد حسینزاده و دکتر رحمت عباسنژاد 5. *The Blank Slate: The Modern Denial of Human Nature* - Steven Pinker * ترجمه فارسی: *لوح سپید: انکار مدرن سرشت انسان* اثر استیون پینکر (ترجمه بهزاد سروری خروشان) 6. *The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined* - Steven Pinker * ترجمه فارسی: *فرشتگان بهتر ذات ما: چرا خشونت کاهش یافته است* اثر استیون پینکر (ترجمه دکتر مرتضی مردیها) 7. *Culture and Civilization* - Morteza Mardiha * *فرهنگ و تمدن* نوشته دکتر مرتضی مردیها ✨ *به جامعه فکری هشیوار بپیوندید:* اگر به دنبال درک عمیقتر، تفکر نقادانه و تحلیلهای میانرشتهای در تلاقی علم، فلسفه و جامعه هستید، با *سابسکرایب کردن کانال هشیوار* و فعالسازی زنگوله، همراه ما در این کاوشهای فکری باشید. اشتراکگذاری این گفتگوها با همفکرانتان به رشد و گسترش آگاهی عقلانی کمک خواهد کرد. — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدچگونه زنده ایم؟ راز تکامل با رضا امیر، دکترعطا کالیراد ودکترعرفان خسروی
۱۳ مرداد ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۵۵ دقیقه
*زیستشناسی سیستممحور در برابر دیدگاه ژنمحور کلاسیک* در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی مهدی شفا، به سراغ یک رویارویی بزرگ فکری در مرزهای علوم زیستی رفتهایم؛ تقابل میان زیستشناسی سیستممحور مدرن و دیدگاه ژنمحور سنتی. محور اصلی این گفتگو، بررسی کتاب انقلابی *«چگونه زندهایم» (How Life Works)* نوشته فیلیپ بال است که به نقد جدی تقلیلگرایی زیستی و استعارههایی نظیر "DNA به عنوان نقشهٔ راه حیات" میپردازد. در این مسیر، تفکر مدرنِ سیستمبیولوژی را با کتاب جدید ریچارد داکینز یعنی *«ژنتیک مردگان» (The Genetic Book of the Dead)* مقایسه میکنیم تا تفاوتهای عمیق این دو پارادایم علمی آشکارتر شود. ما در این گفتگوی میانشتهای، مفاهیم محوری و حساسی مانند پدیدارشوندگی (Emergence)، عاملیت زیستی (Agency) و هتروکرونی (ناهمزمانی در تکوین) را به بحث میگذاریم و میپرسیم که آیا زمان آن رسیده تا پس از گذشت ۵۰ سال، نگاه داکینز در کتاب کلاسیک *«ژن خودخواه» (The Selfish Gene)* را بازنگری کنیم؟ #تکامل #ژنتیک #زیست_شناسی #فلسفه_علم #پادکست_هشیوار این بحث جذاب، سفری علمی است از فسیلشناسی و ریختشناسی مقایسهای تا لایههای پیچیدهٔ شبکههای تنظیمی پروتئینها و بیولوژی محاسباتی که در نهایت درک ما را از موضوع علیت در جهان زنده دگرگون خواهد کرد. *معرفی مهمانان برجسته این گفتگو:* -* *رضا امیر:* زیستشناس، مدرس باسابقه، مترجم کتاب «چگونه زندهایم» و میزبان پادکست علمی و پرمخاطب مهرانگیز. - *دکتر عطا کالیراد:* زیستشناس تکاملی، پژوهشگر حوزه پیچیدگی زیستی و وراثت غیرژنتیکی (پژوهشگر سابق انستیتو زیستشناسی تکاملی ماکس پلانک توبینگن آلمان). - *دکتر عرفان خسروی:* دیرینهشناس، متخصص فسیلهای مهرهداران و بیمهرگان، نویسنده، مترجم و مدرس باسابقه علوم تکاملی در ایران. *کتابهای معرفی و بررسیشده در گفتگو:* * کتاب *«چگونه حیات کار میکند»* یا *«چگونه زندهایم»* - نسخه انگلیسی: *How Life Works* نوشته فیلیپ بال (ترجمه رضا امیر، نشر نوین) * کتاب *«ژنتیک مردگان»* - نسخه انگلیسی: *The Genetic Book of the Dead* نوشته ریچارد داکینز (ترجمه مهدی شفا، نشر هشیوار) * کتاب *«حیات چیست؟»* - نسخه انگلیسی: *What is Life?* (اشاره به آثار اروین شرودینگر ۱۹۴۴، لین مارگولیس و دورین ساگان، و پل نرس ۲۰۲۰) * کتاب *«ژن خودخواه»* - نسخه انگلیسی: *The Selfish Gene* نوشته ریچارد داکینز (۱۹۷۶) * کتاب *«ماهی درونی شما»* - نسخه انگلیسی: *Your Inner Fish* نوشته نیل شوبین * کتاب *«موسیقی حیات»* - نسخه انگلیسی: *The Music of Life* نوشته دنیس نوبل *به جامعه فکری هشیوار بپیوندید:* پادکست هشیوار بستری برای گفتگوهای عمیق، چندرشتهای و به دور از شعارزدگی است که تلاش میکند مرزهای علم، فلسفه و علوم شناختی را برای مخاطب جدی باز کند. اگر به تفکر نقادانه، بیولوژی تکاملی و کشف حقایق جهان زنده علاقهمندید، با *سابسکرایب کردن کانال* و روشن کردن زنگوله، از برنامههای بعدی ما حمایت کنید. حضور و نظرات شما در بخش کامنتها، سرمایهٔ اصلی این مسیر فکری است. — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدیووال نوح هراری؛ چرا باید او را جدی گرفت؟
۴ مرداد ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۲۷ دقیقه
یووال نوح هراری، تاریخدان و نویسندهی اسرائیلی، در دو دههی اخیر به یکی از شناختهشدهترین روشنفکران عمومی جهان تبدیل شده است. کتابهای او میلیونها نسخه فروخته و به دهها زبان ترجمه شدهاند؛ آثاری که از گذشتهی دور انسان آغاز میکنند و تا آیندهی هوش مصنوعی، مهندسی زیستی و شبکههای اطلاعاتی پیش میروند. اهمیت هراری بیش از آنکه در ارائهی کشفیات علمی تازه باشد، در توانایی او برای کنار هم گذاشتن تاریخ، زیستشناسی تکاملی، اقتصاد، فلسفه، سیاست و فناوری و تبدیل آنها به روایتهایی بزرگ و قابلفهم برای مخاطب عمومی است. در این اپیزود، آثار اصلی هراری را بهترتیب بررسی میکنیم. در «انسان خردمند» یا Sapiens میپرسیم چگونه هومو ساپینس از میان چند گونهی انسانی باقی ماند و به گونهی مسلط زمین تبدیل شد؛ چه نقشی زبان، تخیل جمعی و داستانهایی مانند دین، پول، ملت و قانون در همکاری گستردهی انسانها داشتند؛ و آیا انقلاب کشاورزی واقعاً پیشرفت بود یا، آنگونه که هراری بهگونهای چالشبرانگیز میگوید، نوعی «تله» برای انسان. سپس در «انسان خداگونه» یا Homo Deus به آینده میرویم؛ جایی که هراری از تلاش بشر برای افزایش طول عمر، دستکاری زیستشناسی، ارتقای تواناییهای شناختی، هوش مصنوعی، دادهگرایی و احتمال شکلگیری نابرابریهای تازه میان انسانها سخن میگوید. در «۲۱ درس برای قرن ۲۱» تمرکز از گذشته و آینده به زمان حال منتقل میشود: آیندهی کار، آزادی و برابری در عصر الگوریتمها، ملیگرایی، دین، مهاجرت، جنگ، تروریسم، پساحقیقت، آموزش، بحران معنا و ضرورت فروتنی فکری. در مجموعهی ما تفکر ناپذیرها یا Unstoppable Us و نسخههای گرافیکی «انسان خردمند» نیز میبینیم که هراری چگونه همین روایت بزرگ را برای نسل جوانتر بازگو میکند. و سرانجام به «نکسوس» یا Nexusمیرسیم؛ کتابی که تاریخ بشر را از زاویهی شبکههای اطلاعاتی، از زبان و نوشتار تا چاپ، اینترنت و هوش مصنوعی، بازخوانی میکند و پرسشی بسیار امروزی را پیش میکشد: آیا افزایش اطلاعات الزاماً ما را به حقیقت نزدیکتر میکند، یا میتواند ابزار قدرتمندتری برای تولید توهم، پروپاگاندا و کنترل اجتماعی باشد؟ اما این اپیزود صرفاً ستایش هراری نیست. آثار او را باید با همان روحیهی انتقادیای خواند که خود او اغلب از آن دفاع میکند. هراری استاد روایتسازی و سادهکردن مسائل پیچیده است، اما همین ویژگی گاهی نقطهضعف او نیز میشود. برخی از ادعاهای او—از «انقلاب شناختی» حدود هفتاد هزار سال پیش تا تصویر بسیار منفی از انقلاب کشاورزی یا برخی پیشبینیهایش دربارهی هوش مصنوعی—موضوع اجماع علمی نیستند. او گاهی فرضیه، تفسیر تاریخی و یافتهی علمی تثبیتشده را در یک روایت واحد کنار هم میگذارد و ممکن است برای خوانندهی غیرمتخصص مرز میان آنها روشن نباشد. بنابراین، Sapiens را نباید کتاب درسی انسانشناسی، Homo Deus را پیشبینی قطعی آینده، یا Nexus را آخرین کلام دربارهی هوش مصنوعی دانست. ارزش واقعی هراری شاید دقیقاً در جای دیگری باشد: در پرسشهایی که ایجاد میکند. او ما را وادار میکند دوباره دربارهی «پیشرفت»، «انسان بودن»، «آزادی»، «حقیقت»، «دین»، «قدرت»، «فناوری» و «آینده» فکر کنیم. خواندن او زمانی بیشترین ارزش را دارد که نه با شیفتگی و پذیرش کامل، و نه با رد ایدئولوژیک، بلکه با کنجکاوی و شکگرایی نقادانه همراه باشد؛ ادعاهای علمی او را با منابع تخصصی مقایسه کنیم، میان واقعیت، تفسیر و گمانهزنی تمایز بگذاریم و از روایت جذاب، جایگزینی برای شواهد نسازیم. در این اپیزود هشیوار تلاش میکنم همین کار را انجام دهم: از «انسان خردمند» تا «نکسوس»، در کنار هم ابتدا ببینیم هراری چه میگوید و چرا نوشتههایش چنین تأثیر جهانی پیدا کردهاند، و سپس خیلی اجمالی بپرسیم کدام بخشهای این روایت با شواهد علمی و تاریخی سازگارند، کجاها محل اختلافاند و چرا شاید بهترین شیوهی خواندن هراری این باشد که او را نه مرجع نهایی، بلکه نقطهی آغاز یک گفتوگوی عمیق دربارهی گذشته، حال و آیندهی انسان بدانیم. تمام کتابهای آقای هراری رو با صدای گرم آقای فرهاد ارکانی از این کانال بشنوید: https://t.me/list4Homosapiensfa/14 — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدآیا اراده آزاد وجود دارد؟ رمزگشایی از جبرگرایی و فرگشت | گفتگو با دکتربنیامین فراهانی
۳۱ تیر ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۲۰ دقیقه
*آیا ما واقعاً صاحب تصمیمات خود هستیم یا همهچیز از پیش تعیین شده است؟* در این قسمت از پادکست هشیوار، میزبان «مهدی شفا» در یک گفتگوی عمیق با «بنیامین فراهانی»، به بررسی یکی از بنیادیترین چالشهای مشترک علم و فلسفه یعنی مسئله اراده آزاد میپردازد. این گفتگو تلاش میکند تا تلاقی مفاهیم بیولوژیک، عصبشناسی تکاملی و نتایج اخلاقی-اجتماعی آن را لایه لایه بازخوانی کند. در این بحث چالشبرانگیز، رویکردهای فکری متفاوتی از جمله جبرگرایی سخت رابرت ساپولسکی در برابر سازگارگرایی و نگاه برساختیِ دنیل دنت به بوته نقد گذاشته میشود. ما از ساختار عصبشناختی مغز و قشر پیشپیشانی شروع میکنیم و به این پرسش میرسیم که درک ما از علیت بیولوژیک، چگونه نگاه جامعه به عاملیت انسانی، مسئولیت کیفری و مفهوم عدالت را دگرگون میکند. فهم علمی و فلسفی #اراده_آزاد نیازمند تحلیل دقیق سیستمهای عصبی پیچیده است. از دریچه #نوروساینس تکاملی، مغز انسان در تضادی دائمی میان ساختارهای قدیمی و مدرن به سر میبرد؛ فرآیندی که در آن مفهوم #عاملیت نه به عنوان یک گسست ماوراءالطبیعه در زنجیره علیت، بلکه به عنوان یک نیاز شناختشناسی برای بقا تعریف میشود. پدیده #فرگشت فرهنگی و انتخاب چندسطحی به ما نشان میدهد که چگونه ساختارهای اخلاقی شکل گرفتهاند تا رفتارهای تکانشی را مهار کنند؛ پدیدهای که در نهایت، شهود جامعه را در مورد #مسئولیت_اخلاقی، مجازات و حتی مسئله اعدام در طول تاریخ تغییر داده است. *📌 معرفی مهمان برنامه:* * بنیامین فراهانی (پژوهشگر، مترجم و تحلیلگر حوزه زیستشناسی تکاملی، نوروساینس و علوم شناختی) @Biophilia2023 *📚 کتابهای مورد اشاره در این گفتگو:* * کتاب Determined: A Science of Life Without Free Will (مصمم: علم زندگی بدون اراده آزاد) اثر رابرت ساپولسکی (ترجمه عباس سیدین @ParsehShow ) * کتاب Behave: The Biology of Humans at Our Best and Worst (رفتار: زیستشناسی انسان در بهترین و بدترین حالتها) اثر رابرت ساپولسکی * کتاب Free Will (اراده آزاد) اثر سم هریس * کتاب Just Deserts: Debating Free Will (سزاوار: مناظره درباره اراده آزاد) اثر دنیل دنت و گرگ کاروسو (ترجمه عباس سیدین @ParsehShow ) * کتاب The Mind Club: Who Thinks, What Feels, and Why It Matters (باشگاه ذهن: چه کسی فکر میکند، چه کسی حس میکند و چرا اهمیت دارد) اثر دانیل وگنر و کورت گری * کتاب The Brain: The Story of You (مغز: داستان شما) اثر دیوید ایگلمن اگر به کاوشهای عمیق در مرزهای مشترک علم، فضا و فلسفه علاقهمندید و میخواهید جهان را به دور از شعارزدگی و بر پایه استدلالهای منطقی و شواهد علمی بشناسید، کانال «هشیوار / Houshivar» را سابسکرایب کنید. با فعال کردن زنگوله، همراه گفتگوهای بعدی ما با نخبگان و صاحبنظران باشید و این ویدئو را با دیگر ذهنهای تفکرپیشه و کنجکاو به اشتراک بگذارید. گفتگوی قبلی با دکتر بنیامین فراهانی: - فرگشت فراتر از DNA: حیات، پیچیدگی و انتخاب طبیعی https://youtu.be/ccB7j05LjPY — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدآیا حیات فرازمینی واقعیت دارد یا یک خرافه مدرن است؟ | فرهاد ارکانی
۲۵ تیر ۱۴۰۵ · ۲ ساعت و ۱۲ دقیقه
در دومین بخش از گفتگوی جذاب با فرهاد ارکانی، به اعماق یکی از بزرگترین و تکاندهندهترین پرسشهای تاریخ بشر سفر میکنیم: *آیا ما در این کیهان تنها هستیم؟ * در این اپیزود از پادکست هشیوار به همراه فرهاد ارکانی به بررسی احتمال وجود #حیات_فرازمینی میپردازیم. با استفاده از #فرمول_دریک تمدنهای هوشمند را محاسبه کرده و به این پرسش پاسخ میدهیم که چرا با وجود این احتمالات، کیهان در سکوت فرو رفته است؟ پدیده #پارادوکس_فرمی و فرضیه ترسناک #فیلتر_بزرگ را تحلیل میکنیم و از منظر دانش #اخترزیستشناسی به ساختار احتمالی بیگانگان نگاهی میاندازیم تا مرز میان علم دقیق و خرافات مدرن را روشن کنیم. میزبان: دکتر مهدی شفا (زیست شناس سلولی ومولکولی، پژوهشگر حوزه سلول و ژن درمانی) میهمان: فرهاد ارکانی (نویسنده، پژوهشگر مستقل و سازنده پادکست علمی-فلسفی بنفش و خوانش کتاب برای انسان خردمند) *کتابهای معرفیشده در این گفتگو:* ۱. کتاب "اگر جهان پر از بیگانگان است، پس همه کجا هستند؟ ۷۵ راه حل برای پارادوکس فرمی" نوشته استفان وب (If the Universe Is Teeming with Aliens, WHERE IS EVERYBODY? Seventy-Five Solutions to the Fermi Paradox by Stephen Webb) ۲. کتاب «حیات چیست؟ شیمی چگونه زیستشناسی شد؟» نوشته ادی پراس (What Is Life? How Chemistry Became Biology by Addy Pross) ۳. کتاب «چگونه زندهایم؟ سازوکار زندگی» نوشته فیلیپ بال (با ترجمه رضا امیرو یراستاری علمی دکتر مهدی شفا) (How Life Works: A User's Guide to the Cell by Philip Ball) ۴. کتاب «ابرهمگرایی» نوشته جیمی متسل (با ترجمه خانم دکتر ملیحه افتخاری و یراستاری علمی دکتر مهدی شفا) (Superconvergence by Jamie Metzl) اگر به کاوش در مرزهای علم، فلسفه و تفکر نقادانه پیرامون پرسشهای بنیادی هستی علاقهمندید، با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار» و فعال کردن زنگوله، به این جامعه فکری و مسیر آگاهی بپیوندید. حضور و همراهی شما در بخش کامنتها، موتور محرک ما برای تولید محتوایی عمیقتر خواهد بود. *لینکها و ویدئوهای مرتبط:* - بخش اول این گفتگو با فرهاد ارکانی: از مهبانگ تا امروز https://youtu.be/FPsw9nLkoUY - مصاحبه با جیمی متزل، نویسنده کتاب با زیرنویس فارسی: https://youtu.be/BIjVBrsruN8 - گفتگو با دکتر فلیپ بال: چگونه زنده ایم؟ https://youtu.be/4TuyFGTCw9k — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدچرا نئاندرتالها منقرض شدند؟ فرگشت و آمیزش انسان تبارها | دکتر سامان حیدری، دکتر جواد حسینزاده
۲۲ تیر ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه
در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی دکتر مهدی شفا، به یکی از بنیادیترین و چالشبرانگیزترین پرسشهای تاریخ تکامل بشر میپردازیم: *آیا انسان خردمند (هومو ساپینس) واقعاً تنها گونه موفق انسانی بوده و تکامل ما یک درخت خطی و ساده است؟* با ورود فناوریهای نوظهوری مانند ژنتیک باستانی، تحلیل دیانای باستانی، مطالعه پروتئینهای کهن و هوش مصنوعی، تصویر ما از گذشته به کلی دگرگون شده است. در این گفتگوی عمیق، علمی و چندرشتهای، میزبان دو تن از برجستهترین متخصصان ایرانی هستیم تا یافتههای جدید پیرامون آمیزشهای باستانی، پروژه آخرین نئاندرتالها، فرضیه بیابان ژنومی و دلایل اصطکاک یا جایگزینی فرهنگی انسانتباران را به بوته نقد و بررسی بگذاریم. *میهمانان این برنامه:* ۱. *دکتر سامان حیدری گوران*: باستانشناس، پژوهشگر پارینهسنگی و محقق ارشد در دانشگاه کلن آلمان (_پژوهشگر فیلد اواخر پلیستوسن در خاورمیانه، زاگرس و آسیای مرکزی_) ۲. *دکتر جواد حسینزاده*: باستانشناس، پژوهشگر پیشاتاریخ، مدرس دانشگاه و مترجم حوزه باستانشناسی ما در این برنامه تلاش کردهایم با عینک #علوم_شناختی و نگاهی سیستممحور به پدیدههای پیچیده زیستی بنگریم. رازهای نهفته در خزانه ژنتیکی انسان خردمند و کشف تبار پنهان هومو ارکتوس نشان میدهد که فرآیند #فرگشت_انسان بیشتر شبیه به یک شبکه تعاملی و پیوند دوباره شاخههاست تا یک درخت ساده. بررسی الگوهای رفتاری مانند برونهمسری در جوامع شکارچی-گردآورنده و تحلیل دستافزارهای سنگی زاگرس به ما کمک میکند تا بفهمیم چگونه تغییرات فرهنگی و ساختار مغز (بهویژه قشر پیشپیشانی) در چیرگی هومو ساپینس نقش داشتهاند. امروز پدیده #باستان_شناسی با ورود ابزارهایی چون پردازش دادههای بزرگ (Big Data) و #ژنتیک_باستانی وارد پارادایم جدیدی شده است که نه تنها گذشته، بلکه رفتارهای اجتماعی کنونی ما را نیز تبیین میکند. در این مسیر، مفاهیمی چون نویز، شانس و تصادفات تاریخی نقشی کلیدی در بقای گونه ما ایفا کردهاند که به خوبی نشان میدهد چرا مطالعه عمیق تاریخ #نئاندرتالها برای درک جایگاه امروز بشر حیاتی است. *کتابهای معرفی و ترجمهشده در این گفتگو:* - کتاب «باستانشناسی ایران» (Archaeology of Iran) - ترجمه دکتر جواد حسینزاده و همکاران - کتاب «فلوک: شانس، آشوب و چرا هر کاری که میکنیم اهمیت دارد» (Fluke: Chance, Chaos, and Why Everything We Do Matters) - اثر برایان کلاس (Brian Klaas) - کتاب «جامعه در پیش از تاریخ» (Society in Prehistory) - اثر جامعهشناس انگلیسی دانشگاه گرینویچ (ترجمه دکتر عباسنژاد / دانشگاه مازندران) - کتاب «مغز ایدئولوژیزده» (The Ideological Brain) - اثر لئور زمیگرود (Leor Zmigrod) *صحبتی با مخاطبین فرهیخته هشیوار:* اگر به کاوش در تلاقیگاه عمیق علم، فلسفه، تاریخ و علوم شناختی علاقهمندید و میخواهید جهان و پدیدههای انسانی را از دریچهای مستند، تحلیلی و به دور از شعارزدگی بشناسید، دعوت میکنیم با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار»، همگام و همراه این مسیر فکری و جستجوگری سقراطی باشید. نظرات، تئوریها و پرسشهای خود را در بخش کامنتها با ما و میهمانان برنامه در میان بگذارید. — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدساختار سیاسی و آینده ایران: تقابل سنت و مدرنیته | دکترشروین وکیلی، دکترجوادعباسی
۱۶ تیر ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۲۹ دقیقه
آیا در تاریخ ایران نوعی اندیشه سیاسی یا الگوی حکمرانی پایدار وجود داشته است؟ مفهوم ایرانشهری دقیقاً چیست و تجربه تاریخی کشور چگونه میتواند راهنمای ما برای عبور از مقاطع حساس کنونی باشد؟ در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی دکتر مهدی شفا، میزبان گفتگویی عمیق، فکری و تفصیلی میان دو تن از صاحبنظران برجسته در حوزه جامعهشناسی و تاریخ هستیم تا ساختار سیاسی ایران را از گذشته تا افقهای آینده به نقد و بررسی بگذاریم. در این فصل از گفتگوها، با بازخوانی متون کهن به بررسی ریشههای *#اندیشه_ایرانشهری* و سیستمهای مهار قدرت در پهنه تاریخ میپردازیم. واکاوی تقابل میان سنت و *#مدرنیته* در مواجهه با پارادایمهای غربی، ما را به درک عمیقتری از مفاهیمی چون آزادی، عدالت و عاملیت انسانی میرساند. این گفتوگوی میانرشتهای تلاش دارد تا ریشههای بحران در *#ساختار_سیاسی* معاصر ایران را تحلیل کند تا با عبور از شعارهای سطحی، بستر نیل به *#شایسته_سالاری* حقیقی فراهم گردد. در نهایت، تمرکز اصلی اساتید بر بازتعریف حافظه تاریخی و یافتن الگوهای بومی برای آینده *#حکمرانی* در ایران است. *میهمانان این گفتگو:* - *دکتر جواد عباسی:* تاریخپژوه، نویسنده، استاد و عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد؛ متخصص تاریخ ایران بعد از اسلام (بهویژه دورههای مغول، ایلخانی تا صفویه). - *دکتر شروین وکیلی:* جامعهشناس، نظریهپرداز سیستمهای تمدنی، پژوهشگر مطالعات کلاسیک، فیزیولوژی اعصاب و جانورشناسی. *میزبان:* - *دکتر مهدی شفا:* زیست شناس سلولی ومولکولی، پژوهشگر حوزه سلول وژن درمانی *کتابها و متون کهن مورد اشاره در این گفتگو:* ۱. کتاب ایران تمدنها اثر دکتر شروین وکیلی (Iran: A Civilization of Civilizations) ۲. کتاب سیاست ایرانشهری اثر دکتر شروین وکیلی (Iranshahri Politics) ۳. کتاب لطائفالحکمه نوشته سراجالدین ارموی (Lata'if al-Hikmah / Subtleties of Wisdom) ۴. متن کهن تاریخ شاهی (تصحیحشده بر پایه تاریخ قرن هفتم و هشتم) (Tarikh-e Shahi / The Royal History) اگر به واکاوی عمیق، نقادانه و میانرشتهای در تلاقی علوم، فلسفه، تاریخ و جامعهشناسی علاقهمندید، با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار» و فعال کردن زنگوله، به جمع مخاطبان دغدغهمند ما بپیوندید. اشتراکگذاری، لایک و دیدگاههای ارزشمند شما در بخش کامنتها، حمایت بزرگی از استمرار تولید محتوای فکری باکیفیت در یوتیوب فارسی خواهد بود. — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدمغز ایدئولوژیک و تصلب شناختی؛ چرا برخی در برابرواقعیت مقاومت میکنند؟ با دکترسروش دباغ، وحیدهروآبادی
۱۶ تیر ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۳۶ دقیقه
یکی از مهمترین پرسشهای زندگی انسان این نیست که چه چیزی را باور داریم، بلکه این است که چرا آن را باور داریم؟ چرا برخی از افراد حاضر میشوند باورهای خود را زیر سؤال ببرند اما بعضی دیگر حتی در برابر واقعیت و شواهد متناقض هم مقاومت میکنند؟ در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی *دکتر مهدی شفا*، در یک گفتگوی عمیق و بینرشتهای به کالبدشکافی مفهوم *مغز_ایدئولوژیک* و ریشههای روانی و اجتماعی جزمگرایی میپردازیم. ما لایههای پنهانی را بررسی میکنیم که نشان میدهند چگونه *تصلب_شناختی* ذهن را در قاب قطعیتهای مطلق فریز میکند و چرا فرآیند شک کردن و بازنگری در عقاید تا این حد انرژیبر و چالشبرانگیز است. در بخش نخست، جناب *دکتر سروش دباغ* (فیلسوف و رواندرمانگر اگزیستانسیال) از منظر *روانشناسی_اگزیستانسیال* به کالبدشکافی باورهای هستهای (Core Beliefs)، نسبت آنها با عزتنفس و نقش ترسهای وجودی و معنایابی در پناه بردن به دایره امن تعصب میپردازند. در بخش دوم، آقای *وحید هروآبادی* (روحانی پیشین و منتقد کنونی جمهوری اسلامی) با تکیه بر تجربه زیسته خود، ایدئولوژیک بودن را در سه سطح فرد، جامعه و حکومت ضرب و تقسیم کرده و پتانسیلهای تحقق *سکولاریسم* را در بافتار اجتماعی ایران واکاوی میکنند تا تصویری واقعگرایانه از *آینده_ایران*، نهاد روحانیت و دینداری سنتی ترسیم شود. *کتابهای مورد اشاره در این گفتگو:* ۱- کتاب "The Ideological Brain" (مغز ایدئولوژی) اثر عصبشناس برجسته، دکتر لئور زمیگرود (Dr. Leor Zmigrod) ۲- کتاب "Velvet Murmurs, Existential Whispers" (زمزمههای مخملین، نجواهای اگزیستانسیال) اثر جدید دکتر سروش دباغ اگر به کاوشهای عمیق، علمی و فلسفی در تلاقی مفاهیم شناختی و مسائل اجتماعی علاقهمندید و مشتاق شنیدن استدلالهای منطقی و دور از شعارزدگی هستید، دعوت میکنیم با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار» و فعال کردن زنگوله، در این مسیر اندیشهورزی و جستجوگری همراه ما باشید. نظرات و دیدگاههای خود را پیرامون «مغز ایدئولوژیک» در بخش کامنتها با ما به اشتراک بگذارید. — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدآیا ما واقعیت را میبینیم یا مغز آن را میسازد؟ گفتگوبا دکترآرش افراز
۷ تیر ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۴۲ دقیقه
در این قسمت از پادکست، به اعماق تاریک و شگفتانگیز جمجمه سفر میکنیم؛ جایی که مغز ما بدون دسترسی مستقیم به نور، جهان بیرون را برای ما تصویر میکند. آیا آنچه میبینیم خودِ واقعیت است یا صرفاً یک بازسازی ذهنی، فرضی و تکاملی؟ مهمان این گفتگو، *دکتر آرش افراز* دانشمند و محقق ارشد سیستمهای بینایی در موسسه ملی سلامت روان آمریکا (NIH) و پژوهشگر سابق دانشگاه MIT و هاروارد هستند. ایشان با سالها تجربه فیلد در حوزه علوم اعصاب شناختی، ما را با زوایای پنهان ادراک و پردازشهای بینایی آشنا میکنند. *موضوعات اصلی این گفتگو* در این برنامه به بررسی مکانیزمهای پیچیده پردازش تصویر در مغز میپردازیم. با ورود به دنیای علمی #علوم_اعصاب بررسی میکنیم که چگونه سیستم #بینایی انسان فراتر از یک دوربین مکانیکی عمل کرده و جهان را تفسیر میکند. در ادامه، به سراغ بزرگترین راز علم یعنی معمای #آگاهی میرویم تا ببینیم ارتباط نورونها و ذهن چطور شکل میگیرد. همچنین آینده تکنولوژی و پتانسیلهای #مغز انسان برای پذیرش پروتزهای بینایی و هک سیستم ادراکی را تحلیل خواهیم کرد و در نهایت از دریچه #فلسفه_ذهن به مفاهیمی چون غار افلاطون و مسئله اراده آزاد نگاهی علمی خواهیم داشت. *کتابهای معرفیشده در این گفتگو* ـ نام انگلیسی: The Case Against Reality | ترجمه فارسی: علیه واقعیت (اثر دونالد هافمن) ـ نام انگلیسی: Phantoms in the Brain | ترجمه فارسی: ارواح در مغز (اثر ویلیانور راماچاندران) اگر به جستجو در مرزهای مبهم علم، فلسفه و شناخت انسان علاقهمندید، با سابسکرایب کردن کانال و فعال کردن زنگوله، به این مسیر بپیوندید. تداوم این گفتگوهای عمیق و اصیل علمی، تنها با حمایت فکری و همراهی شما مِیسر خواهد بود. دیدگاهها و پرسشهای خود را درباره این اپیزود در بخش کامنتها با ما به اشتراک بگذارید. — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدآیا ما فقط یک ماشین شیمیایی هستیم؟ مرزماده وحیات کجاست؟ با دکترعطا کالیراد، پوریا آزادی
۲۸ خرداد ۱۴۰۵ · ۲ ساعت و ۳ دقیقه
حیات از کجا آغاز میشود؟ آیا DNA صرفاً یک نقشه و برنامه کامپیوتری مکتوب است، یا سیستمهای زنده چیزی فراتر از کدهای دیجیتال هستند؟ مرز واقعی میان یک سیستم شیمیایی پیچیده و یک موجود زنده کجاست؟ در این قسمت از پادکست هشیوار، من، مهدی شفا (دکترای زیست شناسی سلولی و مولکولی-ژنتیک) میزبان دکتر عطا کالیراد (متخصص زیستشناسی تکاملیو بوم شناسی از مؤسسه ماکس پلانک آلمان) و پوریا آزادی (پژوهشگر زیستشناسی سامانهای و بیوانفورماتیک) هستم. در این گفتگوی عمیق و چندرشتهای و بینرشتهای، از نگاه سنتی و تقلیلگرایانه به زیستشناسی عبور میکنیم و با عینک «تفکر سامانهای» به تحلیل مفاهیم شگفتانگیزی چون پردازش اطلاعات زیستی، پدیدههای نوظهور، احتمال وجود حیات غیرکربنی در کیهان و در نهایت، گره خوردن علم با فلسفه و اخلاق میپردازیم. #زیست_شناسی_تکاملی ## 📌 محورهای اصلی این گفتگو: - مرز مبهم شیمی و زیستشناسی: آیا حیات با یک جهش ناگهانی آغاز شده یا حاصل یک پیوستار تدریجی است؟ بررسی جایگاه موجودات مرزی مانند ویروسهای غولپیکر، ویروفاژها و آرکیها. - تفاوت پردازش اطلاعات در سیستمهای زنده و سیلیکونی: چرا ژنوم شبیه به یک برنامه کامپیوتریِ خطی نیست؟ تفاوت اطلاعات ساختاری با اطلاعات معنایی و تفسیری در زیستشناسی و دلیل عدم اتکای حیات به برنامهنویسی پیشفرض. اطلاعات ساختاری: Synthetic اطلاعات معنایی و تفسیری: Semantic - پدیده نوظهور و علیت بالا به پایین: چگونه قواعد ساده در سطوح پایین، پترنها و رفتارهای جمعیِ پیچیده و غیرمنتظرهای (مثل تکوین جنین یا ساختارهای ماکرو) را بدون وجود یک طراح مرکزی خلق میکنند؟ #پدیده_نوظهور: Emergence - زیستشناسی نجومی و حیات فرازمینی: آیا انتخاب طبیعی یک قانون جهانشمول در کیهان است که حتی پیش از پیدایش حیات، روی واکنشهای شیمیایی غیرارگانیک هم عمل میکرده؟ بررسی شانس وجود حیات متانبیس یا سیلیکونبیس. #حیات_فرازمینی: Exobiology - پارادوکس فرمی و تنهایی انسان در کیهان: چرا تاکنون سیگنالی از موجودات هوشمند دریافت نکردهایم؟ بررسی نظریه «نوجوانانی تکنولوژیک بشر» و احتمال انقراض خودخواسته تمدنها. - تلاقی علم، فلسفه و اخلاق: چرا علم به تنهایی و بدون خطکش فلسفه (از رواقیون تا ویتگنشتاین) میتواند به کژراهه برود؟ خطرات مهندسی ژنتیک و توسعه بیمحابای هوش مصنوعی بدون در نظر گرفتن پیامدهای انسانی. تلاقی علم، فلسفه و اخلاق: Bioethics مهندسی ژنتیک: Gene Editing ## 👥 مهمانان این اپیزود: - دکتر عطا کالیراد: متخصص زیستشناسی تکاملی و پژوهشگر مؤسسه ماکس پلانک آلمان. - پوریا آزادی: پژوهشگر و فعال در حوزه زیستشناسی سامانهای (Systems Biology) و بیوانفورماتیک. Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدآیا دی ان ای واقعاً نقشهٔ حیات است؟ | گفتگو با دکتر عطا کالیراد
۲۲ خرداد ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۴۴ دقیقه
آیا تصویر سنتی ما از DNA به عنوان یک «دستور پخت خطی» یا «بلوپرینت فیکسشده» از نظر علمی دقیق است؟ زیستشناسی مدرن چگونه از پارادایم ژنمحوری (Gene-centrism) به سمت درک سیستممحور (Systems Biology) و کلنگر حرکت میکند؟ در این قسمت از پادکست هشیوار، میزبان دکتر عطا کالیراد، زیستشناس تکاملی و پژوهشگر مؤسسه ماکس پلانک آلمان هستیم. در این گفتگوی عمیق، لایه به لایه از تقلیلگرایی کلاسیک فراتر میرویم تا با رویکردی تحلیلی، تلاقی مفاهیم فیزیکی، شیمیایی و فلسفی را در تبیین تکامل و تکوین موجودات زنده بررسی کنیم. اگر به دنبال درکی ریشهای از چالشهای پیشروی نئوداروینیسم و پارادایمهای جدید علم حیات هستید، این گفتگو برای شماست. # 📌 موضوعات مطرح شده در این گفتگو: - تقابل ژنمحوری و سیستممحوری: نقد و بررسی دیدگاه کلاسیک ریچارد داکینز (کتاب ژنتیکِ مردگان) در برابر نگاه سیستممحور دانشمندانی چون دنیس نوبل و فیلیپ بال (کتاب حیات چگونه کار میکند). آیا سادهسازی فرگشت به لایهٔ ژنها هنوز پاسخگوست؟ - استوکستیسیتی (Stochasticity) و نویز زیستی: چرا تصادف و نویز در مدارهای ژنتیکی و سامانههای تکوینی، صرفاً یک «خطای مهندسی یا مزاحمت محیطی» نیستند، بلکه یک ویژگی بنیادی (Feature) برای ایجاد تنوع، تصمیمگیریهای احتمالات آماری و نوآوری تکاملی محسوب میشوند؟ - پلاستیسیتی فنوتیپی (Phenotypic Plasticity): بررسی فرضیه «اول پلاستیسیتی» (Plasticity First)؛ چگونه محیط فراتر از یک فیلتر حذفی، به صورت فعالانه فنوتیپ را تغییر میدهد و مسیرهای فرگشتی آینده را پیشتنظیم یا هدایت میکند؟ - خودسازماندهی (Self-Organization) و محدودیتهای تکوینی: نقش قوانین فیزیک و مکانیک بافت در شکلگیری الگوهای زیستی و ارگانها، بدون وجود یک برنامهٔ طراحی مرکزی در توالی ژنتیکی. - معمای علیت (Causality) در زیستشناسی: تبیین روابط علی پایین به بالا (Bottom-up) در برابر علیت بالا به پایین (Top-down)؛ چگونه تغییر جمعیت در طول زمان، خودِ علیتِ اسنپشاتهای مولکولی را دگرگون میکند؟ کاربرد تحلیلهای کانترفکچوال (Counterfactual) در بومشناسی. - اپیژنتیک و وراثت فرانسلی (Transgenerational Inheritance): بررسی آزمایشهای مولکولی خاموشی ژنها (Gene Silencing) در نماتودها (C. elegans)؛ آیا نئولامارکیسم پدیدهای واقعی است یا جمیولهای داروینیسم کلاسیک آن را تبیین میکنند؟ مفهوم انتخاب درجه دوم (Second-order Selection) روی نرخ جهشها. - پدیده ظهور یا برآمدگی (Emergence): چرا توصیفِ چگونگی تکوین یک موجود زنده در توالی DNA وجود ندارد؟ چگونه از تعامل شبکهها و مدارهای ژنتیکی ساختگی، رفتارهای پیچیده و غیرقابلپیشبینی ظهور میکنند؟ - مرز مبهم شیمی و زیستشناسی (منشأ حیات): انتخاب طبیعی از چه زمانی آغاز میشود؟ بررسی این ایده که فرگشت پیش از پیدایش اولین سلول زنده، در سطح واکنشهای شیمیایی برقرار بوده است. - تکرارپذیری فرگشت؛ شانس یا قانون؟ نقد دیدگاه استیون جی گولد درباره «بازپخش نوار حیات» (Replaying the Tape of Life)؛ آیا پیدایش هومو ساپینس (انسان هوشمند) یک رخداد منحصربهفرد، نادر و تصادفی (Contingency) بوده یا فرگشت در بسترهای عمومی، روندهای همگرا (Convergence) و ساختارهای رباست و مقاوم ایجاد میکند؟ ## 👤 درباره مهمان و میزبان: - مهمان: دکتر عطا کالیراد | زیستشناس تکاملی و بومشناس، پژوهشگر پژوهشکده زیستشناسی توبینگن (زیرمجموعه Max Planck Society) و دانشآموخته دکتری تکامل و بومشناسی از دانشگاه هیوستون آمریکا. - میزبان: دکتر مهدی شفا | زیستشناس و بنیانگذار پادکست فکری و چندرشتهای هشیوار. — — — — — *🎙️ پادکست هشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویداز مهبانگ تا امروز با فرهاد ارکانی - بخش اول
۹ خرداد ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۴۵ دقیقه
در این اپیزود از پادکست هشیوار، با آقای فرهاد ارکانی، مترجم، پادکستر و مروج علم گفتگو کردم. بخش اول این گفتوگو پیش از جنگ اخیر ضبط شده است. در جلسه اول بیشتر درباره مسیر جهان از مهبانگ تا شکلگیری زمین صحبت کردیم؛ از تولد فضا، زمان و ماده تا شکلگیری اتمها، ستارگان، کهکشانها، عناصر سنگین و در نهایت پیدایش منظومه شمسی و سیاره زمین. همچنین درباره انواع ستارگان و سرنوشت آنها، نقش انفجارهای ستارهای در ساخت عناصر حیاتی، و جایگاه زمین در تاریخ عظیم کیهان گفتگو کردیم. در بخش دوم این گفتوگو، موضوع را ادامه خواهیم داد و وارد بحثهای هیجانانگیزتری خواهیم شد: چگونگی شکلگیری حیات روی زمین، احتمال وجود حیات و تمدنهای هوشمند فرازمینی در کهکشان راه شیری، روشهای کشف سیارات قابل سکونت، اکستریموفیلها و امکان حیات در محیطهای بسیار خشن، انواع احتمالی حیات فرازمینی، پارادوکس فرمی، طبقهبندی کارداشف و پیامدهای علمی، فلسفی و اجتماعی کشف احتمالی حیات فرازمینی. آیا حیات در جهان پدیدهای نادر است یا جهان مملو از تمدنهایی است که هنوز موفق به یافتن آنها نشدهایم؟ گفتوگویی علمی، فلسفی و تأملبرانگیز درباره یکی از بزرگترین پرسشهای تاریخ بشر: آیا ما در جهان تنها هستیم؟ لینک به کانال تلگرام خوانش کتاب برای انسان خردمند و کانال ایشون: @homosapiensfa @farhad_arkani Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدتکامل فراتر از ژنها: حیات و انتخاب طبیعی داروین با دکتر بنیامین فراهانی
۸ خرداد ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۹ دقیقه
آیا در زیستشناسی و انتخاب طبیعی، DNA واقعاً همهچیز است؟ سالها زیستشناسی مدرن تحت تأثیر نگاه ژنمحور و «سنتز نوین فرگشت» قرار داشت؛ دیدگاهی که ژنها را واحد اصلی انتخاب طبیعی و تعیینکنندهی بنیادین حیات میدانست. اما یافتههای جدید در ژنتیک، زیستشناسی سامانهها (Systems Biology)، اپیژنتیک، زیستشناسی تکوینی (Evo-Devo)، علوم اعصاب و نظریه سیستمهای پیچیده نشان دادهاند که حیات — و حتی خودِ انتخاب طبیعی — بسیار پیچیدهتر از یک کد خطی ژنتیکی و مدلهای سادهی انتخاب است. در این اپیزود بررسی میکنیم که چگونه: * ژنها تنها در بستر شبکههای پیچیدهی سلولی معنا پیدا میکنند، * محیط، توسعهی جنینی، نویز زیستی و تعاملات چندسطحی بر سرنوشت موجودات اثر میگذارند، * انتخاب طبیعی ممکن است در سطوح مختلف — از ژن و سلول تا ارگانیسم، گروه و حتی اکوسیستم — عمل کند، * و چرا بسیاری از زیستشناسان امروز معتقدند برای فهم حیات باید فراتر از تقلیلگرایی صرف ژنتیکی حرکت کرد. همچنین دربارهی مفاهیمی مانند: * واحد انتخاب طبیعی، * emergence یا پدیده نوظهور، * محدودیتهای نگاه صرفاً ژنمحور، * نقش شانس، تصادف و پیچیدگی در فرگشت، * و رابطهی میان DNA، رفتار، مغز و محیط گفتوگو خواهیم کرد. این بحث نه رد نظریهی مهم داروین است و نه انکار اهمیت ژنها؛ بلکه تلاشی است برای فهم عمیقترِ حیات در عصر ژنومیکس، زیستشناسی سامانهای و علوم پیچیدگی. 🎙️ میزبان: دکتر مهدی شفا، زیست شناس 🎙️ مهمان: دکتر بنیامین فراهانی، پزشک و مدرس المپیاد زیست شناسی — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویداز طلبه تا مخالف جمهوری اسلامی:مسیر تغییر یک ایدئولوژی-بخش دوم
۸ خرداد ۱۴۰۵ · ۲ ساعت و ۱۷ دقیقه
چرا بعضی انسانها از دل ساختارهای ایدئولوژیک بیرون میآیند و تغییر میکنند، اما بسیاری دیگر همچنان از همان ساختار—حتی در برابر خشونت، سرکوب و رنج انسانها—دفاع میکنند؟ در بخش دوم این گفتوگوی ویژه، آقای وحید هروآبادی از مسیر نزدیکی به جریان محمود احمدینژاد و رحیم مشایی، موضوع ظهور و سپس فاصله گرفتن از آن جهانبینی صحبت می کند. این گفتگو تلاشی است برای فهم بیشتر«مغز ایدئولوژیک»؛ مفهومی که لئور زمیگرود در کتاب مشهور خود توضیح میدهد: اینکه چگونه ایدئولوژیها میتوانند ساختار شناختی، انعطافپذیری ذهن، هویت فردی و حتی ادراک اخلاقی انسان را شکل دهند. در این اپیزود درباره این پرسشها گفتگو میکنیم: • چرا برخی افراد توانایی بازنگری در باورهای خود را پیدا میکنند اما برخی دیگر نه؟ • نقش ژنتیک، ویژگیهای شخصیتی، تربیت، ترس، تعلق گروهی و تجربههای زندگی در شکلگیری باورهای ایدئولوژیک چیست؟ • آیا ذهن انسانها از ابتدا به یک اندازه مستعد جزماندیشی یا انعطافپذیری است؟ • چگونه محیطهای بسته ایدئولوژیک میتوانند قضاوت اخلاقی را تغییر دهند؟ • چرا هنوز بخشی از روحانیون و نیروهای ایدئولوژیک از جمهوری اسلامی و خشونتهای آن دفاع میکنند؟ • و چه اتفاقی میافتد که بعضی افراد، حتی پس از سالها حضور در آن ساختار، مسیر متفاوتی انتخاب میکنند؟ این گفتگو صرفاً درباره سیاست نیست؛ بلکه درباره زیستشناسی باور، روانشناسی ایدئولوژی، و پیچیدگی تصمیمهای انسانی است. مهمان: وحید هروآبادی روحانی و زندانی سابق، فعال سیاسی میزبان: دکتر مهدی شفا دکتری زیستشناسی-ژنتیک و میزبان پادکست هشیوار — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدمغز ایدئولوژی زده: چرا برخی مغزها دچارتصلب شناختی میشوند؟
۴ خرداد ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۳۴ دقیقه
مغز ایدئولوژیک: علم رادیکالِ تفکر انعطافپذیر ۲۵ مارس ۲۰۲۵ نویسنده: لیور زمیگرود برگزیده بهعنوان یکی از بهترین کتابهای سال توسط گاردین و تلگراف چرا برخی افراد رادیکال میشوند؟ ایدئولوژیها چگونه مغز انسان را شکل میدهند؟ و چگونه میتوانیم ذهن خود را از قید دگماهای سمی رها کنیم؟ در کتاب «مغز ایدئولوژیک»، لیور زمیگرود پیوندهای عمیق میان باورهای سیاسی و زیستشناسی مغز را آشکار میکند. او با تکیه بر پژوهشهای پیشرفته خود، تعامل پیچیده میان شناخت و محیط را نشان میدهد—تعاملهایی که برخی افراد را مستعد شیوههای فکری خشک و انعطافناپذیر میکنند. مغز انسان هر روز با مجموعهای از چالشها روبهروست: اینکه چگونه از ورودیهای حسی پراکنده، انسجام بسازد، و چگونه در جهانی که روزبهروز فردگراتر و منزویتر میشود، با دیگران ارتباط برقرار کند. ایدئولوژیها میانبُری برای این چالشها ارائه میدهند—پاسخهای ساده، الگوهای از پیشساخته، و احساسی از هویت مشترک. اما این میانبُر هزینه دارد: ایدئولوژیها با تحمیل همرنگی و سرکوب فردیت، از طریق قواعد خشک، آیینهای تکراری و عدم تحمل، ذهن را محدود میکنند. وقتی ایدئولوژیها ذهن ما را در اختیار میگیرند، بهطور بنیادین شیوه فکر کردن، عمل کردن، و تعامل ما با دیگران را تغییر میدهند—و ما را کمتر حساس و کمتر سازگار میکنند. زمیگرود با هدایت خواننده در میان آزمایشهای نوآورانهاش، سازوکارهای پنهانی را که باورها و رفتارهای ما را شکل میدهند آشکار میکند، و استدلال میکند که سیاست ما سطحی نیست—بلکه در تار و پود ذهن ما تنیده شده است. یافتههای او نشان میدهند که افراد ایدئولوژیک، در سراسر طیفهای سیاسی، هنگام مواجهه با اطلاعات جدید در تغییر الگوهای فکری خود دچار مشکل میشوند. با این حال، هرچند برخی افراد بیشتر از دیگران مستعد تفکر دگماتیک هستند، همه ما میتوانیم برای انعطافپذیرتر شدن تلاش کنیم. در نهایت، زمیگرود توضیح میدهد که چگونه میتوانیم ذهن خود را در برابر ایدئولوژیهای افراطی باز نگه داریم. کتابی روشنگر، چالشبرانگیز و فراموشنشدنی— «مغز ایدئولوژیک» اثری پیشگامانه است که ما را دعوت میکند از تفکر سیاهوسفید فاصله بگیریم و عمیقترین باورهای خود را دوباره ارزیابی کنیم. Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدسازگارگرایی در برابر اختیارگرایی: گفتگویی علمی-فلسفی در باب اراده آزاد
۳ خرداد ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۵۳ دقیقه
این اپیزود از پادکست هشیوار، وریا امیری و پوریا آزادی وارد یکی از عمیقترین و جنجالیترین مباحث فلسفه، علوم اعصاب و روانشناسی میشوند: آیا انسان واقعاً دارای اراده آزاد (اختیار) است؟ یا تصمیمها و رفتارهای ما محصول مغز، ژنتیک، محیط، تربیت و زنجیرهای از علل پیشیناند؟ در این گفتگو، دو دیدگاه متفاوت درباره Free Will در برابر یکدیگر قرار میگیرند: اختیارگرایی (Libertarian Free Will) در برابر سازگارگرایی (Compatibilism). بحثهایی درباره: جبر زیستی و عصبی نقش ژنتیک و محیط در رفتار نظریههای پیچیدگی و سیستم محور در علم خود مختاری، کنشگری یا عاملیت و ارتباط اونا با اراده آزاد یا یررسی دیدگاههای جبر گرایانی مثل رابرت ساپولسکی، گرگ کاروسو، درک پربوم، جان مارتین فیشر، پیتر تسه و دیگر متفکران معاصر در این بخش تمرکز گفتگو بر ابعاد علمی، عصبی و فلسفی اراده آزاد است. در قسمت بعدی، وارد پیامدهای اخلاقی، اجتماعی و حقوقی این دیدگاهها خواهیم شد: اگر اراده آزاد وجود نداشته باشد، آیا هنوز میتوان انسانها را از نظر اخلاقی و کیفری مسئول دانست؟ میزبان: دکتر مهدی شفا — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویدجبر یا اختیار: گفتگویی درباره اراده آزاد
۳ خرداد ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۲۳ دقیقه
در این اپیزود از پادکست هشیوار، دکتر شروین وکیلی و وریا امیری وارد یکی از عمیقترین و بحثبرانگیزترین مباحث فلسفه، علوم اعصاب و علوم شناختی میشوند: آیا انسان واقعاً دارای اراده آزاد است؟ یا آنچه «انتخاب» مینامیم، محصول مغز، ژنتیک، محیط، فرگشت و فرایندهای ناخودآگاه است؟ در این گفتگو، دو نگاه متفاوت درباره عاملیت انسانی در برابر یکدیگر قرار میگیرند: دکتر شروین وکیلی از دیدگاهی نزدیک به اختیارگرایی (Libertarian Free Will) و عاملیت واقعی انسان دفاع میکند؛ در حالی که وریا امیری از منظر شکاکیت نسبت به اراده آزاد و برخی جنبههای سازگارگرایی (Compatibilism) به نقد مفهوم اختیار متافیزیکی میپردازد. موضوعات این اپیزود: اراده آزاد یا جبر عصبی؟ نقش مغز، ژنتیک و محیط در تصمیمگیری آیا «خود» واقعاً انتخاب میکند؟ پیچیدگی و عاملیت انسانی کوانتوم، تصادف، شانس میزبان: دکتر مهدی شفا — — — — — *🎙️ پادکست هشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویددو قطبی چپ و راست سیاسی، مدارهای قدرت و رفتار هدفمند مردم در تاریخ معاصر ایران
۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۲۳ دقیقه
«این گفتگو قبل از جنگ اخیر ضبط شده است» در این گفتوگوی تحلیلی میزبان دکتر شروین وکیلی هستم تا به بررسی ریشههای تاریخی و جامعه شناختی دو قطبی «چپ و راست سیاسی» در ایران معاصر بپردازیم؛ از جریانهای فکری و مدارهای قدرت گرفته تا نقش رفتار جمعی، حافظه تاریخی و تصمیمهای هدفمند مردم در بزنگاههای مهم تاریخ معاصر ایران بخصوص از سال ۱۳۷۸ تا ۱۳۰۴. آقای دکتر وکیلی با نقد الگوبرداری سطحی از قطببندیهای غربی، بر تفاوتهای ساختاری میان جامعه ایرانی و جوامع مدرن اروپایی تأکید کرده و هویت مردم را متغیری مستقل از سازمانهای سیاسی میداند. در این متن، مفاهیمی همچون دولت ایرانشهری، ضرورت گذار سیستمی و تفاوت آن با براندازی یا انقلابهای ویرانگر از دیدگاه جامعهشناختی واکاوی شده است. ایشون همچنین، بر اهمیت خرد جمعی و ظهور قهرمانانی از دل بدنه مردم برای عبور از بحرانهای فعلی و دستیابی به آزادی و دادگری پافشاری میکند. در نهایت آقای دکتر وکیلی بر این باور است که مطالبات ملی ایرانیان برآمده از یک پیشینه تاریخی کهن است که فراتر از برچسبهای سیاسی رایج در رسانهها عمل میکند در این گفتگو تلاش شده با نگاهی تاریخی و تحلیلی به موضوعاتی مانند: • دوگانه چپ و راست در تاریخ معاصر ایران • رفتارهای جمعی و تصمیمگیری سیاسی • نقش قدرت و ساختارهای اجتماعی • تحولات اجتماعی ایران • ملی گرایی، میهن دوستی و سکولاریسم • و آینده سیاسی و اجتماعی جامعه ایران پرداخته شود. مهمان: دکتر شروین وکیلی جامعهشناس و نظریهپرداز سیستمهای پیچیده میزبان: دکتر مهدی شفا دکتری زیستشناسی و میزبان پادکست هشیوار — — — — — *🎙️ پادکست هوشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شویداز حوزه علمیه تا مخالفت با جمهوری اسلامی: مسیر شکل گیری و تغییر یک دیدگاه ایدئولوژیک-بخش اول
۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ · ۱ ساعت و ۲۵ دقیقه
چرا بعضی انسانها از دل ساختارهای ایدئولوژیک بیرون میآیند و تغییر میکنند، اما بسیاری دیگر همچنان از همان ساختار—حتی در برابر خشونت، سرکوب و رنج انسانها—دفاع میکنند؟ در بخش اول این گفتوگوی ویژه، آقای وحید هروآبادی از مسیر فکری و شخصی خود سخن میگوید؛ از سالهای تحصیل در حوزه علمیه، باورهای مذهبی و باور مهدویت، تا نزدیکی به جریان محمود احمدینژاد و رحیم مشایی، و سپس فاصله گرفتن از آن جهانبینی. این گفتگو تلاشی است برای فهم بیشتر«مغز ایدئولوژیک»؛ مفهومی که لئور زمیگرود در کتاب مشهور خود توضیح میدهد: اینکه چگونه ایدئولوژیها میتوانند ساختار شناختی، انعطافپذیری ذهن، هویت فردی و حتی ادراک اخلاقی انسان را شکل دهند. در این اپیزود درباره این پرسشها گفتگو میکنیم: • چرا برخی افراد توانایی بازنگری در باورهای خود را پیدا میکنند اما برخی دیگر نه؟ • نقش ژنتیک، ویژگیهای شخصیتی، تربیت، ترس، تعلق گروهی و تجربههای زندگی در شکلگیری باورهای ایدئولوژیک چیست؟ • آیا ذهن انسانها از ابتدا به یک اندازه مستعد جزماندیشی یا انعطافپذیری است؟ • چگونه محیطهای بسته ایدئولوژیک میتوانند قضاوت اخلاقی را تغییر دهند؟ • چرا هنوز بخشی از روحانیون و نیروهای ایدئولوژیک از جمهوری اسلامی و خشونتهای آن دفاع میکنند؟ • و چه اتفاقی میافتد که بعضی افراد، حتی پس از سالها حضور در آن ساختار، مسیر متفاوتی انتخاب میکنند؟ این گفتگو صرفاً درباره سیاست نیست؛ بلکه درباره زیستشناسی باور، روانشناسی ایدئولوژی، و پیچیدگی تصمیمهای انسانی است. مهمان: وحید هروآبادی روحانی و زندانی سابق، فعال سیاسی میزبان: دکتر مهدی شفا دکتری زیستشناسی-ژنتیک و میزبان پادکست هشیوار — — — — — *🎙️ پادکست هشیوار* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast *🧠 پادکست پلکان خرد* 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشنهای پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام: https://www.instagram.com/theladderofwisdom ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1 Send us Fan Mail Support the show
برای افزودن برچسب وارد شوید